Willem Zwart was (de enige) leerling van Jacob Maris en van de Haagse School. Gedurende drie jaar was hij als tegelontwerper werkzaam aan de Haagse Plateelbakkerij “Rozenburg" te 's-Gravenhage. Als schilder werkte hij achtereenvolgens te 's-Gravenhage, Hilversum, korte tijd te Parijs, te Veur en tenslotte weer te 's-Gravenhage. De invloed van Jacob Maris is het duidelijkst te zien in de schilderijen, die tussen 1885-'90 ontstonden onder de naam ,,zanderijen". Hierin wist hij prachtig het blanke, tonige van het gouden zand tegen het grijs of stralend blauw van de lucht te plaatsen, terwijl door de bedrijvigheid van zandschuiten en polderwerkers het levendige karakter van het werk werd verhoogd.

De wijze waarop hij zijn vrouwenfiguren, direct uit het leven gegrepen, weergaf, toont duidelijk de verwantschap snel Breitner. Hij was een raak karaktertekenaar en schilderde met een vlotte, spontane streek In zijn vroege werken is de kleur zeer fors en stralend (vooral sterk blauw en geelgroen), later, waarschijnlijk tengevolge van een ziekte, werd zijn schilderwijze minder sterk. Als onderwerpen koos hij behalve de genoemde “zanderijen" veel veemarkten, waarin het blauw van de boerenkleding een sterk sprekend element was, voorts stadspleinen met wachtende huurkoetsjes, stillevens, bloemstukkets en landschappen met felle avondluchten. In zijn etsen wist hij door een enkele zuivere lijn en zonder gebruik van tinten, de lucht, beweging en atmosfeer op zeer persoonlijke wijze weer te geven. In zijn laatste jaren tekende hij veel dierstudies niet pastel.

LITT.: Alb. Plasschaert, in: Opmerkingen en gegevens over Schilderk., de Z. en v. Gogh (Ooltgensplaat 1910); A. de Meester Obreen, W. de Z. (Amsterdam 1912).

Houthakker in Hollands interieur (Canvas 99 x 119 cm)