ZONDEK, Bernhard
Israelisch gynacoloog, * Wronke Pruisen (nu Wronki Polen) 29.7.1881 - † New York 8.11.1966
Evens als zijn broer de Istraelische Internist Hermann Zondek (* 1887) endoctinoloog van Duitse geboorte, studeerde geneeskunde te Rogasen (nu Rogozno) en Berlijn. In 1926 werd hij hoogleraar in de verloskunde en gynaecologie aan de universiteit van Berlij, in 1933 werkte hij aan het Biochemisch Instituut te Stockholm en in 1934 werd hij hoogleraar aan de Hebreeuwse Universiteit te Jeruzalem en hoofd van het hormoonresearchlaboratorium aldaar. Vanaf 1944 werkte hij enige jaren te Caïro, daarna weer te Jeruzalem. Hij bestudeerde de hormonale regulatie van de geslachtelijke functies, special de oestrogenen. Hij ontdekte de beheersende invloed van de voorkwab van de hypofyse op de eierstok. Met de Duitse gynacoloog en biochemicus S. Ascheim (1878-1965) ontwikkelde hij de in 1928 ingevoerde, thans niet meer toegepaste muizenproef van Aschheim-Zondek. Hij vond ook een proef voor de vroege diagnose van een chorionepithelioom (Placenta) door het aantonen van abnormaal veel gonadotroop hormoon.in de urine. Zondek is de ontdekker van het luteïniserend hormoon. In 1942 introduceerde hij hormonale behandeling van pathologische amenorroe. Ook ontdekte hij de mogelijkheid oestrogenen in uitzonderlijk grote hoeveelheden te verkrijgen uit urine van drachtige merries.
Werken:: Die Hormone des Ovariums und des hypophysenvorderlappens (1931, (2) 1935); Clinical and expiremental investigations on the genital fuctions and their hormonal regulations (1940); Hormone problem (1942; ook in Spaans ed.)
LITT.: A.Campos da Paz, In Memoriam B. Zondek, in : Proceedings of the Sixth World Congress on Fertility and Sterility, Tel Aviv, mei 1968.