XIPHILINOS, Johannes
Byzantijns auteur, * Trebizonde 1010/13 - † Constantinopel 2.8.1075
Reeds jong bevriend met Constantijn (of Michael) Psellos was te Constantinopel advocaat, rechter en nomophylax (voorzitter van de rechtsgeleerde faculteit van de universiteit aldaar), werd in 1054 monnik in het klooster op de berg Olympus in Bithynië waar ook Psellos een tijdlang vertoefde, en was 1064-‘75 patriarch van Constantinopel. Als zodanig legde hij een grote ascetisch-reformatorische werkzaamheid aan de dag. Hij schreef homilieën, waarvan een zestal uitgegeven is, verder juridische en filosofische werken, die goeddeels verloren zijn. Als aanhanger van de leer van Aristoteles bestreed hij het Platonisme van Psellos
Bibl.: uitg. der Homiliën bij Migne, Patr. Graeca, CXX
LITT.: H.Fuchs, Die höheren Schulle v. Constantinopel (1926); M. Leumann in Byzant. Zeitschr. (1929), blz. 4 c.v.; K.G.Mpone; Athen 1937, Texte und Forschungen zur byz.-neugriech. Philogie, 24) met lit. opg