* 1960

Werken: De windsels van de sfinx (1995); Schuldsanering (2000)

Op 28 maart 1995 schreef hij een artikel over orgaandonatie. Hij vindt het nieuwe wetsvoorstel dat inhoud dat alle achttienjarige moeten aangeven of hun organen na hun dood wel of niet mogen worden verwijderd, onbeschaamd. Hij stelt dat het leven ook zijn plaats heeft  in de dood.

Bij zijn nominatie voor de C Buddingh prijs

Ik ben een logisch negativist

In een aantal recensies van zijn eind vorig jaar verschenen debuutbundel De windsels van de sfinx is Henk van der Waal (1960) vergeleken met de dichter Hans Faverey. Hij beseft dat hij het daar zelf enigszins naar heeft gemaakt. Samen met Joke Hermsen vertaalde hij in 1991 Favereys bundel Tegen het vergeten in het Frans, en via Dun uitgeverijtje Joany zorgde hij er vervolgens voor dat Contre I'Oublie in Frankrijk werd verspreid. Toch zijnde verschillen met Faverey voor Van der Waal zelf evident. "Faverey gaat uit van de waarneming, ik steun meer op ie logica", zegt hij. "Daarbij deins ik riet terug voor verwijzingen naar de culturele tradities waarvan wij deel uit naken."

In zeven cycli van zeven gedichten Van der Waal in De windsels van de sfinx op zoek naar een 'uiterste punt'  waarop we nog bestaan en kunnen terugkijken op 'wat voorhanden is'. Dat thema, dat raakvlakken heeft met de mystiek, is voor hem iets persoonlijks, een 'verzet tegen de alles overheersende idee dat alleen het zichtbare telt'. In zijn cycli zocht Van der Waal daar een klankbord' voor. Hij nam een Egyptische cyclus op, waarin mummies voorkomen, een sfinx en de god Toth, en Griekse cyclus, met verwijzingen laar Orpheus, Sisyphus en Odysseus, en elementen die afkomstig zijn uit het Tibetaanse Dodenboek en van Nietsche: 'Een vraag keert de tijd / en komt op duivenvoetjes. Eerst / bezielt n bedwelmt ze je (-)'. Van der Waal probeert zo de tijd om te draaien. "Je zou mijn benadering logisch negativistisch kunnen noemen, een omkering van wat het logisch positivisme wilde. Het gaat bij mij over alles waar : niets met zekerheid over kunt zeggen. Dat wil ik dan doen op een manier die zo logisch mogelijk is. Ik heb en zwak voor het rationele".

Wat meteen aan de bundel opvalt, is de strenge vorm. Het boek bevat niet alleen zeven keer zeven gedichten. de ze bestaan bijna allemaal ook weer uit twee keer zeven regels. Samen vormen die meestal één lange, doorlopende zin, beginnend met een hoofdletter en op regel 14 eindigend met een punt. Halverwege wordt elk gedicht door een witregel onderbroken en naar het eind toe worden de regels steeds kortademiger. De laatste regel bestaat meestal uit niet meer dan twee of drie woorden.

De opvallende vorm voert Van der Waal terug op een mogelijke beginnerangst. "Ik durfde misschien nog niet zo veel vrijheid te nemen."Voor een deel blijkt de vorm echter door het toeval bepaald. Aanvankelijk, zegt hij, had elke cyclus acht gedichten, maar omdat de uitgeverniet over de 64blad- lijden wilde gaan, moest in elke cyclus één gedicht worden geschrapt.

Voor Van der Waal, die voor zijn debuut publiceerde in Optima, De Revisor en Parmentier, is poëzie een middel om afstand te nemen tot de academische wereld die hij tijdens zijn studietijd leerde kennen. Hij studeerde filosofie aan de Universiteit van Amsterdam en de Sorbonne,waar hij gefascineerd werd door Blanchot en Lyotard. "Hun filosofie speelt zeker log een rol in mijn poëzie", zegt hij.

Maar de poëzie biedt me meer gelegenheid om me persoonlijk te uiten dan in de filosofie mogelijk was. Ik hoef nu niet op citaten te steunen, en ik hoef me niet door de grote namen te aten' overvleugelen. Het schrijven leeft me gedwongen tot het doen van eigen waarnemingen en het zoeken van een eigen ingang."

REINJAN MULDER 1096

Henk van der Waal: De windsels van re sfinx. Uitg. Querido, 64 blz.Prijs

fl. 27;50