Verzamelnaam voor de oudste en belangrijkste teksten van de Ierse heroïsche epiek (7^de – 9^de eeuw). Het geografische kernpunt van de verhalen is het hof van Conchobar mac Nessa, koning van Ulster; men zou echter, zoals men van Arturcyclus spreekt, ook van Conchobarcyclus kunnen spreken, of van Cuchulainncyclus, naar de persoon van de hoofdheld Cuchulainn.

Cuchulainn wordt berisp.                       Deirdres weeklacht

De Ulstersage speelt zich af in het heroïsche tijdperk (tot de 6^de eeuw n.C.) en verhaalt over rooftochten, strijdkampen en magie. De grootste en rijkste vertelling is de Táin Bó Cuailgne (Roof der runderen uit Cuailgne), een rooftocht opgezet door de heersers van Connacht tegen de rijkdommen van Ulster. Waarschijnlijk is er een historische rivaliteit geweest tussen Ulster en Connacht en een runderroof zou een aanloop kunnen vormen tot een heldenverhaal; de grote Táin Bó Cuailgne speelt zich echter af in een sfeer van magie en heldennoodlot. Om deze Táin groepeert zich een groot aantal verhalen die ermee in verband staan, die gebeurtenissen vertellen die eraan voorafgaan, die men tot beter begrip van de situatie kennen moet, die de aanleiding van vijandschappen weergeven, de vroegere avonturen van hoofdpersonen enz. De leren hebben dit alles remscéla (voorgeschiedenissen) genoemd; er behoren b.v. toe: Deirdre en de zonen van Usnach, De ontvangenis van Cuchulainn, De ontvangenis van Conchobar, Het verhaal van het zwijn van Mac Dathó, Het feestmaal van Bricriu.

Uitgaven: door M. Byrnes en M. Dillon (1933), door J.C. Watson (1941).

LITT.: T. Cross en C. Slover, Ancient Irish tales (1937); G. Murphy, Saga and myth in ancient Ireland (1955).

www.sacred-texts.com