URBAN, Jerzy
Pools redacteur, provovateur (1933- )
|
(ook wel Jerzy Kibic, Jan Rem, Klakson) * 03.08.1933 te Lodz
Hij was een zoon van joodse ouders In de jaren tachtig behoorde hij tot de top van de Poolse nomenklatoera, maar hij was geen lid van de communistische partij . Hij meldde zich pas aan toen de partij bezig was zich op te heffen. Al zijn vrouwen waren lid van Solidariteit. Typisch Jerzy Urban, de meest bewonderde en gehate persoonlijkheid van Polen. Politieke incorrectheid is hem op het lijf geschreven. In de jaren tachtig was Urban propagandachef van het oude regime; eerst als woordvoerder van de regering en later als opperbaas van de Poolse media. Hij was de beleidsmaker van de autoritaire democratisering. Urban werd destijds beschouwd als de nummer drie of vier in de machts-hiërarchie. Urban was in de jaren tachtig de woordvoerder van het communistische bewind en daarom voor veel Polen een omstreden figuur. Tijdens het bewind-Jaruzelski was zijn sarcasme over Solidariteit weerzinwek-kend: hij probeerde de verslagenen extra te vernederen door hun morele kwaliteiten belachelijk te maken. Na de val van het communisme maakte hij dankbaar gebruik van de nieuw verworven vrijheid door het oprichten van het blad Nie, Pools voor 'nee'. Als eigenaar en hoofdredacteur van het politieke, satirische en erotische weekblad Nie (Nee) werd Urban na 1990 een van de rijkste mensen van Polen Het blad Nie heeft een oplage van zevenhonderdduizend en een lezerskring van 2,5 miljoen. In de persoonlijke omgang is Urban echter een beschaafde joods-Poolse gentleman van de oude stempel. Nie is een wekelijks terugkerende politieke happening waarin de Poolse politieke elites, de nouveaux riches, de Kerk, de Paus en de President gedegen, gedreven en goed gedocumenteerd belachelijk worden gemaakt. Zelfs Poolse joumalisten die Urban haten als de pest, geven toe dat hun kranten zich nu mede dank zij Nie minder onderdanig tonen tegenover gezagsdragers. Dankzij Urban zijn grappen over joden -humor die in Polen net zo taboe is als in Nederland -in Nie net zo normaal als grappen over paters Op 27 januari 2005 werd Jerzy Urban, hoofdredacteur van het Poolse satirische blad Nie door de rechtbank van Warschau veroordeeld tot een boete van 20.000 zloty (ongeveer 5000 euro) en een voorwaardelijke celstraf van tien maanden wegens het beledigen van paus Johannes Paulus II. Volgens rechter Barbara Laskowska had de 71-jarige Urban zich schuldig gemaakt aan het beledigen van een buitenlands staatshoofd. "Het hof twijfelde er niet aan dat Jerzy Urban, die om de Kerk belachelijk te willen maken, de paus heeft bespot", aldus Laskowska in haar uitspraak. "Het verhaal dat Jerzy Urban publiceerde was bedoeld als provocatie en was een schandaal." # |
