Paus (1088-99), Odo de Lagery,

* ca. 1042 Châtillon-sur-Marne - † 29.7.1099 Rome. 

Boven: Spaans miniatuur omstreeks 1130 met Paus Urbanus II

Hij was Benedictijn van de congregatie van Cluny, leerling van de H. Bruno van keulen en later aartsdiaken te Reims. Gregorius VII riep hem naar Rome en benoemde hem tot kardinaal-bisschop van Ostia (1078)., Op 12-3-1088 werd hij in Terracina tot paus gekozen en zette de strijd van zijn voorganger tegen de lekeninvestituur voort. Hij begaf zich eerst onder bescherming van de Noorman Rogier I, de broer van Robert Guiscard en heerser van Sicilië, naar zuid-Italië. Met behulp van de Noormannen kwam hij in de herfst naar Rome, waar hij , levend van aalmoezen, op het eiland in de Tiber resideerde, terwijl de stad door Clemens III beheerst werd. Van 1089-1093 moest hij opnieuw op gebied der Noormannen bescherming zoeken, omdat Hendrik IV wederom zegenvierend in Italië oprukte. In 1093 keerde Urbanis naar Rome terug en de tegenpaus vluchtte naar de keizer. Problemen tijdens zijn pontificaat boden de machtige Europese vorsten. Met keizer Hendrik IV, die aan zijn tegenpaus vasthield. Tegen Filips I van Frankrijk, die koningin Bertha verstoten had sprak hij de banvloek uit (1092). In 1095 vroeg de Byzantijnse keizer Alexius I Komnenos hem op een synode in Piacenza om hulp tegen de Turken. Beroemd is hij vooral door zijn oproep van 26-11-1095 na het Concilie van Clermont-Ferrand) tot strijd voor de bevrijding van het heilige Land, waarmee de beweging der ‘kruistochten’ werd ingeleid. Op 5-7-1098 werd hij door de uitvaardiging van een belangrijke bul die de Noormannen belangrijke voorrechten verleende, tot stichter van de ‘Monarchia Sicula’ (Sicilliaanse manarchi). De stof tot conflicten die uit deze voorrechten voortkwam veroorzaakte de pausen tot Pius IX moeilijkheden. Hij bevorderde in Spanje het terugdringen van de Moren en maakte in de tijd van de Reconquista de betrekkingen van het land met Rome nauwer. Hij bewerkstelligde de benoeming van de H. Anselmus van Canterbury, de vader van de scholastiek, tot aartsbisschop van de metropool van Engeland Hij kwam in conflict met Willem II van Engeland toen die Anselmus verbannen had (1097). In 1098 beleefde hij de stichting van de cisterciënzer orde door de H. Robert van Molesmes. Hij stierf twee weken na de inneming van Jeruzalem op 15-7-1099 door de kruisvaarder Godfried van Bouillon. In 1881 werd hij zalig verklaard.

Urbanus was prior van Cluny en bevorderde als paus de cluniacenzers en de Gregoriaanse hervorming. Hij riep op tot de Eerste Kruistocht op de synoden te Piacenza en Clermont (1095).

LITT.: A. Becker, Papst Urban II. (1964). 

Paus Urbanus II bepleit de Eerste Kruistocht tijdens zijn preek op 27 november 1095 in Clermont Ferrand