* Vouzier (Ardennen) 21.4.1828 - † Parijs 5.3.1893.

  Adolph Taine, gravure

Taine promoveerde in 1853 op Essai sur les lables de la Fontaine, welk geschrift zijn strikt deterministische methode introduceerde, en was van 1864-84 hoogleraar kunstgeschiedenis aan de Ecole des Beaux-Arts te Parijs. Taine betoogde dat de factoren ras, milieu en tijd de evolutie van kunst en letterkunde bepalen. Onder invloed van A. Comte en vooral van Hegel, schreef hij in 1870 zijn De l'intelligence, waarin hij de psychologie ondergeschikt stelde aan de fysiologie. De Franse nederlaag in de Frans-Duitse Oorlog en vooral de Commune van Parijs (1870-71) brachten Taine tot zijn magistrale studie Origines de la France contemporaine ( 6 d In. 1875-93), waarin hij betoogde dat de Franse Revolutie met haar centralistisch bestuur de persoonlijke vrijheid had vernietigd en de eigenlijke oorzaak was van het latere ongeluk van Frankrijk, m.n. dat van 1870-71. Taine achtte het, door toepassing van natuurwetenschappelijke methoden, mogelijk historische wetten op te stellen. Hij was de onomstreden leider van het naturalisme, met grote invloed op o.a. Zola en Renan.

Werken: Essai sur Tite Live (1856), Les philosophes français du 19me siècle (1857), Essais de critique et d'histoire (1858), Le positivisme anglais (1864), Philosophie de l'art (2 dln. 1865-69).

LITT. A. Chevrillon, Portrait de Taine (2e dr. 1958); S. Jeune, Taine interprète  de la Fontaine (1959).