Voluit: Gaius Sallustius Crispus

Hij was van plebejische afkomst, koos de partij der democraten, mét Caesar, tegen Pompejus en Cicero. Als volkstribuun begonnen (52 v.C.) werd hij ten slotte stadhouder van Numidië. In deze functie wist hij een fortuin bijeen te garen, waarmee hij o.a. in Rome de beroemde tuinen van Sallustius liet aanleggen. In 50 v .C. werd hij door de censoren op beschuldiging van moreel wangedrag uit de Senaat gestoten, in 49 werd hij echter door Caesar gereha-biliteerd. In 47 trouwde hij met de van Cicero gescheiden Terentia. Zijn monografieën De coniuratione Catilinae (Over de samenzwering van Catilina, 63 v.C.) en Bellum Jugurthinum (De oorlog tegen Jugurtha, 112-105v .C.), liet hij voorafgaan door een filosofische inleiding, waarin hij uiteenzet dat de kracht van de geest de waarde van het menselijk handelen bepaalt. Hij zocht naar een diepere zin van het geschiedgebeuren. Door zijn werk loopt als een rode draad de constatering van de geleidelijke neergang van de moraal in de leidende kringen van de Romeinse aristocratie. Zijn grootste werk, de Historiae, is verloren gegaan. Aan de literaire vorm van zijn geschiedwerken heeft hij grote zorgbesteed. De compositie wordt vooral gekenmerkt door filosofische inleidingen, uitweidingen waar zulks van pas komt op de gebieden van historie en legende, etnografie en geografie, en door herhaalde inlassing van redevoeringen en brieven. Opvallend zijn de persoonsbeschrijvingen. Zijn voorbeeld hierbij was Thucydides en op zijn beurt werd Sallustius hierin weer voorbeeld voor Tacitus. Uitgangspunt voor Sallustius' stijl was niet harmonie maar variatie. Kortheid en bondigheid zijn voorts belangrijke kenmerken.