SAINT-EXUPÉRY, Antoine de
Frans schrijver en vlieger, * 1900 - † 1944
Als erfopvolger van de Saint-Exupéry-titel, die terugging tot de dertiende eeuw, groeide hij op in het kasteel Saint-Maurice-de-Rémens, in de heuvels ten oosten van Lyon, in de wetenschap dat hij eens de chef de famille zou zijn. In 1904 toen Antoine nog geen vier was stierf zijn vader, waarna zijn moeder met vijf jonge kinderen onder de hoede kwam van een adellijke oudtante - royalistisch, diep gelovig en overtuigd van haar recht te heersen. Saint-Exupéry, een jonge blonde god met veel talenten, werd verwend door een schare bedienden en door zijn kunstzinnig aangelegde moeder, met wie hij zijn leven lang, ondanks haar weerstand tegen zijn vliegcarriere, een innige band zou houden. In juli 1912 ging, nog maar twaalf, voor het eerst de lucht in, niet ver van het kasteel in Saint-Maurice-de-Rémes bij Lyon waar hij zes jaar van z’n jeugd had gewoond. Toen hij door een piloot in een Berthaud-Wroblewski werd meegenomen was hij met vakantie in St. Maurice.
Op 21-jarige leeftijd-na een periode op het reactionaire jezuïten-college in Le Mans, ter voorbereiding van de voor een Saint-Exupéry gebruikelijke militaire carriere -gooide hij voor het eerst zijn kont tegen de krib. In plaats van zich te melden voor de royalistische officiersopleiding, werd hij -gedreven door de wens piloot te worden-grondmonteur bij de luchtmacht. Negen jaar na zijn luchtdoop, in juli 1921, werd de Saint-Exupéry in Marokko gedetacheerd en maakte hij als leerlingvlieger zijn eerste zelfstandige vluchten boven de woestijn.Hij kreeg een burgerpiloot zover dat hij monsieur le conte in het geheim vlieglessen gaf. In oktober 1922 begon zijn militaire vliegloopbaan en haalde hij als tweede luitenant in Versailles z’n vliegbrevet. Een half jaar later, toen hij voor een pleziervlucht nogmaar net van Le Bourget bij Parijs was opgestegen, stortte hij voor het eerst neer, het eerste ongeluk in een lange reeks. In het najaar van 1926 maakte hij voor de maatschappij Latécoere z'n eerste postvlucht op de Toulouse-Barcelona-Alicante-lijn.
Saint-Exupéry met Consuelo de Suncin
In de herfst van 1930, ontmoette hij op een receptie in Buenos Aires de exuberante, kunstzinnige Consuelo, die behalve Gide en Maurois ook Picasso, Breton en Dalf tot haar vrienden rekende. Zij was niet de vrouw die de adellijke familie voor Saint-Exupéry voor ogen had gehad. Op 12 april 1931 trad hij in het huwelijk met Consuelo de Suncin de Salvadoraanse schilderes en beeldhouwster die al twee maal weduwe was voor ze, op dertigjarige leeftijd met de Franse piloot trouwde.
Na zijn crash in de Libische woestijn, op de route Parijs-Saigon, in 1935, liep Saint-Exupéry 180 kilometer door de woestijn en werd hij een nationale held. Vier jaar later in 1939 beschreef hij zijn avontuur in Terre des hommes en kwam er, mede dankzij de Amerikaanse vertaling, definitief een einde aan zijn geldzorgen.
Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in 1940 werd Saint-Exupéry bij een verkenningsgroep geplaatst die de vijandelijke manoeuvres vanuit de lucht moest observeren. In Pilote de guerre deed hij verslag van een gevaarlijke missie naar Arras. Het was één van de weinige opdrachten die hij kreeg: vanwege zijn leeftijd, zijn slechte lichamelijke conditie en zijn vliegfouten hield men hem liever aan de grond. Saint-Exupéry’s besloot trouw te blijven aan Pétain inplaats voor De Gaulle's Vrije Fransen te kiezen. Beïnvloed door de defaitistische Vichy-propaganda vond hij Frankrijk van meet af aan zwakker dan Duitsland en onderschreef hij het standpunt van de rooms-katholieke kerk, die de nederlaag weet aan moreel verval. Bij het verzet wilde Saint-Exupéry zich niet aansluiten, omdat volgens hem alleen de Amerikanen in staat warren Duitsland te verslaan. Hij weigerde De Gaulle te steunen omdat hij, zo meende Saint-Exupéry, de Fransen onderling tegen elkaar uitspeelde, een mening die De Gaulle opvatte als een persoonlijke belediging. In 1941 vertrok Saint-Exupéry naar Amerika, waar de gaullistische lobby een lastercampagne tegen hem begon. In april 1943 keerde Saint-Exupéry terug naar zijn luchtmachteenheid.
Op 31 juli 1944, steeg hij, als majoor van de luchtmacht, op van het eiland Corsica voor een verkenningsvlucht boven de Franse Alpen maar keerde niet terug. Neergeschoten, onwel geworden, zelfmoord? Nemand heeft hem teruggezien en ook z'n vliegtuig is nooit gevonden. In Frankrijk wordt hij als een held vereerd, om ‘De kleine Prins’ en om wat hij in de oorlog voor z’n vaderland heeft gedaan. Op de biljetten van vijftig frank stond ook een foto van De Saint-Exupéry. Een vliegtuigje, de kleine prins zelf en de bekendste illustratie uit het boek waren vlak naast hem afgebeeld. Miljoenen Fransen zagen hem dagelijks als ze wat dan ook kochten.
Een zoekactie naar zijn vliegtuig werd in november 1992 afgebroken. In de buurt van het Franse Nice is toen met een speciale duikboot honderd vierkante kilometer zeebodem afgezocht. In 1994 heeft in Parijs de Franse 'Maatschappij Louis Roederer opgeroepen dat het zoeken naar het wrak van het vliegtuig moet doorgaan. Daartoe op zoek naar sporen van Saint-Exupéry die dankzij zijn vliegavonturen en zijn boeken een moderne mythe is geworden, Zijn vliegtuig, een Lightning 38, was niet bewapend. Antoine de Saint-Exupéry keerde nooit van die vlucht terug. Volgens collega-piloten werd hij boven de Middellandse Zee door een Duits vliegtuig neergeschoten.
In mei 2000 heeft de 41-jarige Franse amateurduiker Luc Vaurell waarschijnlijk niet ver van Marseille het vliegtuig teruggevonden waarmee schrijver Antoine de Saint-Exupéry in 1944 op 44-jarige leeftijd in zee stortte. Hierdoor kan na meer dan een halve eeuw eindelijk duidelijkheid worden verkregen over het lot van de schepper van het beroemde boek Le Petit Prince. Saint-Exupéry bestuurde het type J van de P-38 Lightning, waarvan er in de oorlog drie in de Middellandse Zee zijn neergestort. Slechts één daarvan kwam in de buurt van Marseille terecht, aldus Saint-Exupéry-kenner Philippe Castellano. Foto's, gemaakt door de duiker, wijzen er nu op dat het inderdaad gaat om het wrak van de P-38 Lightning. Experts moeten de vondst nog officieel identificeren. Volgens Vaurell is het vliegtnig "geheel dichtgeslibt en liggen de wrakstukken over een grote afstand verspreid". Het tragische eind van de fatale missie van Saint-Exupéry is nog altijd in de mist van het schimmenrijk gehuld. Uit de Duitse archieven weten we dat de Lightning niet door Flak-afweergeschut is geraakt- Evenmin is het toestel neergehaald door een jachtvliegtuig. Het zou kunnen dat Saint-Exupéry slachtoffer is van zuurstofgebrek op grote hoogte of dat hij onwel is geworden -hij was tenslotte niet de jongste meer. Verder bestaat de mogelijkheid dat hij motorpech heeft gekregen. En ongelukkigerwijze is ook een zelfmoord niet uit te sluiten, gezien de geestelijke toestand waarin de schrijver aan het eind van zijn leven verkeerde.
biljet van vijftig frank
Wrk. : Courrier-Sud (1928) ; Terre des hommes (1939). Pilote de guerre (1942); Lettre a un otage (1944). Meesterlijk is zijn filosofische kinderverhaal Le petit prince (1943). Postuum verscheen La citadelle (1948).