Paulus IV, naar een schilderij door Palma de jongere

Hij werd in 1494 aan het hof voorgesteld door zijn oom kardinaal Oliviero Caraffa. Leo X stelde hem aan als gezant in Engeland en hield hem ook aan als nuntius in Spanje. Hij was in 1524 medestichter van de orde der Theatijnen. In 1536 werd hij kardinaal en later aartsbisschop van Napels. Hij trad in 1542, als hoofd van de nieuwe Romeinse Inquisitie, zeer streng op tegen alles wat naar ketterij zweemde. In 1555 werd hij op 79-jarige leeftijd tot paus gekozen door een groep hervormingsgezinde kardinalen, die in hun verwachtingen zeer teleurgesteld werden. In feite heeft bij door de mateloze strengheid waarmee hij zijn idealen trachtte door te voeren en door zijn autocratisch beleid de voortgang der kerkhervorming zeer geschaad.In 1559 richtte hij in de Nederlanden 3 aartsbidommen en 15 bisdommen op in plaats van de 4 bestaande bisdommen. Na zijn dood werd hij in de Sint Pieter te Rome begraven maar later werd zijn lichaam naar een andere kerk overgebracht.