Hij werd door toedoen van zijn zuster, maîtresse van Alexander VI, in 1493 kardinaal. Hij was een typisch renaissance prelaat en genoot van het leven en de schone kunsten. Hij had vier kinderen en voerde een dynastiepolitiek. Hij vernieuwde op drastische wijze bet kardinalencollege; in totaal benoemde hij tijdens zijn pontificaat 71 kardinalen, waaronder vele vooruitstrevende en hervormingsgezinde figuren. Na verscheidene vergeefse pogingen slaagde hij erin, een hervormingsconcilie bijeen te roepen: in 1545 werd bet concilie in Trente geopend. Hij gaf zijn goedkeuring aan de orde van de Kapucijnen (1537) en de Jezuïetenorde (1540). Het schisma van Engeland (Anglicaanse kerk) werd officieel door de excommunicatie van Hendrik VIII (1538). Hij gaf opdracht tot het opstellen van een Index van verboden boeken. Ook kunsthistorisch was zijn pontificaat belangrijk: hij gaf o.a. aan Michelangelo opdracht tot bet koepelproject van de St.-Pieter en het ‘Laatste Oordeel’ in de Capella Sistina.

Paulus III. naar een schilderij door Titiaan. Napels, Galerie Nazionale di Capodimonto

Litt. M. de Lesseps, Paul III (1966).