* ca. 1435 Neustift bij Brixen (Bressanone) – † zomer 1498 Salzburg.

Pacher was vanaf 1467 werkzaam te Bruneck (Pustertal). Zijn beeldhouwwerk betekent een hoogtepunt in de Zuidduitse laatgotische plastiek. In de vormversobering, de verkortingen en het doorbreken van de ruimte op zijn schilderijen is de invloed van de Noord-italiaanse renaissance (m.n. Mantegna) merkbaar.

Werken: tronende Mariafiguur uit het hoogaltaar van de kerk van Sankt-Lorenzen bij Bruneck (ca. 1462; luiken te München en Wenen), twee luiken van het Thomas à Becketaltaar uit Neustift (ca. 1465; Graz), altaar met kroning van Maria en geschilderde luiken met voorstelling van de heiligen Erasmus en Michaël in de kerk van Gries bij Bolzano (1471-75), 11 m. hoge altaarkast met kroning van Maria te Sankt Wolfgang, Salzkammergut (1471-81), geschilderd kerkvadersaltaarstuk uit de kerk van Neustift (1483; Pinakothek, München), Sint-Michiel, van het retabel van de kerk van Bolzano (ca. 1482-84; Keulen), Maria op de troon, uit het hoogaltaar van de Franciscanenkerk te Salzburg (ca. 1495).

Literatuur:

A. Stange, Deutsche Malerei der Gotik X (1960); N. Rasmo, M. Pacher (1969).

Full title ‘The Virgin and Child Enthroned with Angels and Saints’

Oil on silver fir, 40.3 x 39.4 cm No. 5786,

Bequeathed by Miss Anna S. H. Simonson, 1947.

The gilded decoration behind the throne is carved from the painting’s gesso ground. Pacher’s Tyrolean workshop produced carved and painted works.

#

Het Altaarstuk der Kerkvaders geschilderd door het kerkelijk college van Neustift, is helaas verspreid geraakt. Het belangrijkste deel is echter behouden: de vier figuren van de Kerkvaders met aan de achterzijde de vier scènes uit het leven van St.Wolfgang, waaronder het Religieus dispuut.

Dit werk is gemaakt ten tijde van de derde reis van Pacher naar Italië, waarbij hij ontegenzeggelijk beïmvloed werd door de fresco’s van Mantegena en het hoofdaltaar van Donnatello dat hij kon zien in Padua. De Kunst van Pacher vormt een compromis tussen de geest van de Gotiek en die van de Renaissance. Hij heeft de lokale traditie weten te mengen met de invloeden uit Zuid Europa en daarmee een oorspronkelijke kunstvorm geschapen. De personages in het  Religieus Dispuut  zijn geplaatst in een architectonisch kader waarin kennis van perspectief en perpectivische verkortingen van de kunstenaar duidelijk naar voren komen. De figuren zijn gevormd in volmaakte beheersing van de tekening, vanuiut een scherpe waarneming en hebben bijna de volumes van beeldhouwwerk.