* 1919 - † 15-7-1999

16 juli 1999:

Architecten klagen altijd over te lage budgetten voor de bouw van hun ontwerpen. De deze ochtend overleden architect Frank van Klingeren zorgde dan ook voor een unicum toen hij na de oplevering van de door hem ontworpen Meerpaal verzuchtte dat dit gebouw wat hem betreft wel minder had mogen kosten.

De Meerpaal, een multifunctionele hal uit 1967 in de nieuwe polderstad Dronten, is Van Klingerens bekendste gebouw geworden. Hij heeft ook het Karregat in Eindhoven ontworpen, een soortgelijk gebouw als De Meerpaal, en veel jeugdherbergen, maar hij zal vooral herinnerd blijven om zijn `sociologisch experiment' de Meerpaal. De waarschijnlijke sloop van dit gebouw, waarover de Drontense gemeenteraad donderdag een definitief besluit neemt, zal de Meerpaal niet uit de architectuurgeschiedenis doen verdwijnen.

Van Klingeren zag de Meerpaal als een eigentijdse Drontense `agora, waar iedereen iedereen ontmoet'. Het gebouw moest het hart worden van de Drontense gemeenschap. Er moest van `alles' kunnen gebeuren, het liefst gelijktijdig: weekmarkt, sportwedstrijden, toneelvoorstellingen en tv-opnamen voor bijvoorbeeld `Stuif es in'. De vorm die Van Klingeren hiervoor koos was even simpel als bescheiden: de Meerpaal is eigenlijk niet meer dan een grote glazen doos, een `stuk van 50 x 70 m overdekt en verwarmd', zoals de architect het zelf omschreef. In de doos stond een ovaal theater, de rest was niet veel meer dan een open ruimte die gemakkelijk kon worden gewijzigd en aangepast aan de veranderende eisen van de gebruikers.

Net als de Hengelose kashba van Van Klingerens onlangs overleden geestverwant Piet Blom is De Meerpaal een typisch product van de jaren zestig en zeventig, het tijdperk van de maakbare samenleving. En zoals de samenleving minder maakbaar bleek dan gedacht, zo functioneerde De Meerpaal anders dan verwacht. `Een instrument met 60% perfectie, 20% hinder, 20% ontmoeting', zo noemde Van Klingeren de Meerpaal eens. Maar de hinder die de gebruikers van elkaar ondervonden, was groter dan 20%. Dit leidde tot veranderingen die de Meerpaal van binnen onherkenbaar hebben gemaakt. Eind jaren tachtig voerde Van Klingeren nog een proces tegen de gemeente Dronten wegens een ingrijpende verbouwing van de Meerpaal. Maar nadat hij in 1989 was getroffen door een beroerte, kon hij het niet meer opbrengen om verder te strijden voor het behoud van zijn belangrijkste schepping. Gelukkig hoeft hij niet mee te maken hoe deze tegen de vlakte gaat.