* 1973 -  † 12-3-2003 (tijdens wielerkoers Parijs - Nice)

13 maart 2003:

De gisteren aan de gevolgen van een val in de etappekoers Parijs-Nice overleden Andrej Kivilev was een zachtaardige jongen, en een beetje introvert. Minzaam, zoals dat in het karakter besloten ligt van de meeste wielrenners uit Kazachstan. Vinokoerov, Jakovlev, Kasjetsjkin, Mizoerov, Fofonov, Bajgoedinov - vriendelijke jongens, maar op de fiets bikkelhard. Renners die, in tegenstelling tot veel van hun westerse collega's, niet zijn opgegroeid in een verwencultuur. ,,Kazachstanen zijn jongens met karakter'', zei assistent-ploegleider Alain Deloeuil van Cofidis twee jaar geleden. ,,Hard en sterk, echte soldaten.''

In de Tour de France van 2001 schoot Kivilev omhoog in het algemeen klassement doordat hij deel uitmaakte van de kopgroep in de etappe naar Pontarlier. In de Alpen hield Kivilev stand en hij gold lange tijd als een kanshebber voor het podium in Parijs. Achter de Franse geletruidrager François Simon stond hij na de etappe naar Alpe d'Huez zelfs tweede in het algemeen klassement, met een voorsprong van ruim acht minuten op de latere winnaar Lance Armstrong. Het was tijd voor een nadere kennismaking.

Met een Nederlandse collega sprak ik hem enkele uren na de finish in het rennershotel in Alpe d'Huez. Kivilev was in het gezelschap van zijn verloofde Natalja, een oud-schaatsster met wie hij in oktober van dat jaar in het huwelijk zou treden. Zij zat er stilletjes bij terwijl hij in goed Engels en nog beter Frans vertelde over zijn loopbaan en zijn achtergrond. Dat hij in het Kazachstaanse leger nog de rang van kapitein bekleedde en ongeveer vijftig man onder zich had. Als zoon van een gepensioneerd politieman en een onderwijzeres beoefende hij judo, tot hij een arm brak. Op aanraden van zijn vader ging hij fietsen. Dat deed Kivilev, aanvankelijk in de soms 3.000 meter hoge bergen vlakbij de grens met China, tot deze week in Parijs-Nice, `de koers naar de zon'.

Ik belde hem in het najaar van 2001, omdat ik in november voor de krant naar Kazachstan zou gaan voor een aantal verhalen. Kivilev vertelde dat hij ging trouwen in Almaty en vlak voor mijn aankomst in Kazachstan terug zou keren naar Frankrijk. Hij wenste me veel plezier en gaf wat tips. Later, op het kantoor van de Kazachstaanse wielerbond, liet de vice-voorzitter van de bond foto's zien van de bruiloft van Andrej en Natalia: de houten kerk in Almaty die al een tijdje gesloten was, maar speciaal voor de inzegening openging.

De renner in een wit pak. Een buikdanseres.

Tafels vol drank en eten, veel sjaslik.

Bij de start van de laatste Tour zag ik hem weer, in Luxemburg. Ik vertelde hem over mijn ervaringen in Kazachstan en dat ik de foto's van zijn bruiloft had gezien. Er verscheen een brede glimlach op z'n afgetrainde gezicht, in zijn blauwe ogen een twinkeling.

De Kazachstaanse wielerbond droomt nog steeds van een Ronde van Kazachstan. Zo'n etappekoers zou het mooiste eerbetoon zijn aan Andrej Kivilev, die vastbesloten was na zijn carrière, misschien wel als eerste Aziatische winnaar van de Tour, terug te keren naar zijn vaderland. Want ook al woonde hij in het zonnige Frankrijk, zo zei hij in Alpe d'Huez, ,,nergens schijnt de zon zo mooi en is het licht zo helder als in Kazachstan''.