KING Pepermunt
Pepermunt merknaam
Vooral voor kerkgangers maakte het wegsabbelen van een King-pepermuntje tijdens de dienstdeel uit van een stukje authentieke, onuitwisbare Nederlandse cultuur. In de begintijd van de King-productie mikt de producent Tonnema ook Hoofdzakelijk op kerkgangers en adverteerde fanatiek in allerlei kerkblaadjes. Anekdotes willen dat Hervormden Faam pepermunt gebruikten, maar dat Gereformeerden de voorkeur gaven aan King. King zou hen langer wakker en oplettend houden, wat niet te versmaden was, gezien de lengtes en de complexiteit van de preken. Daar werd door dames overigens ook wel op een zakdoek gestrooide Eau de Cologne voor gebruikt.
Ook ging men er vanuit dat de reuk van mint de mensen vrolijk en blij maakte. Het gebruik van King-pepermunt werd dan ook wel gestimuleerd door dominees. De geschiedenis meldt dat dominee Doornbos uit Raamsdonksveer in zijn boekje ‘De taal der kruiden’ een pleidooi houdt voor King: ‘de reuk van mint maakt den mensch vrolijk en blij’. Toen het nuchter blijven voor de communie door de Paus werd afgeschaft kon ook het Katholieke volkssegment zich dit oppeppertje tijdens de mis veroorloven.
Maar heel weinig merken halen een leeftijd van 75 jaar. Dit jaar is het voor het oer-Hollandse King zo ver. King wordt tot op de dag van vandaag geproduceerd door de firma Tonnema in Sneek. De fabriek werd in 1902 opgericht door Gerrit Tonnema (als financier), Nicolaas de vries, Gerrit Wip en Anne Zandstra. De firma bleef tot 1988 in handen van de familie De Vries.
Morderne marketing.
King introduceerde verschillende premiums als promotiemiddel, zoals dit speelgoedvliegtuigje uit 1927, te koop voor 2 gulden bij 5 kilo pepermunt.
Gerrit Tonnema was een plaatselijke kruidenier en Nicolaas de vries leerde zijn vak bij de Friesche Suikerwerk en Pepermuntfabriek, in de volksmond ‘Klontjesfabriek’ genoemd. In 1924 kocht Nicolaas de laatste vennoot (Anne Zandstra) uit en kwam de fabriek geheel in handen van de familie De Vries. Met komst van derde zoon Nicolaas, Nico, werd er een begin gemaakt met een modern aandoende marketing-aanpak.
Nico gaf Tonnema een opmerkelijk gezicht door een voor die tijd uniek merk-,reclame- en promotieconcept. Hij verving alle verschillende smaken en verschillende merken die als ‘private labels’ werden gemaakt door één kwaliteit en deponeerde in 1923 het merk King.
Een afkorting van ‘Kwaliteit in Niets Geëvenaard’.
School en Leven.
Het promotiebeleid bracht nog een fenomeen uit onze geschiedenis voort: De King-atlas. De eerste King Atlas verscheen in 1936 onder de titel School en leven. De kaarten waren te gebruiken bij uitstapjes en wandelingen in de natuur. Inmiddels zijn er elf edities verschenen, in totaal 1,2 miljoen atlassen.Alleen tijdens de Tweede Wereldoorlog verscheen er geen King atlas. Het papier was schaars. Bovendien vond de bezetter de kaarten té nauwkeurig. In 1950 pakte King de draad weer op. De meest recente King-atlas verscheen in 1996.
De eerste King Atlas uit 1936 heette ‘School en leven’.
De kaarten waren te gebruiken bij uitstapjes en wandelingen in de natuur.
Medicijn.
In de eerste jaren kreeg King van haar scheppers het predikaat ‘medicinaal’mee. Een heus bureau werd ingeschakeld voor het uitvoeren van kwaliteitscontroles”Dr. P. van Hamel-Roos & Harmens, adviseus voor scheikundige en hygiënische zaken aan het huis van Hare Majesteit de Koningin. Dr. Van Hamel-Roos was apotheker en analist in Amsterdam. In 1878 richtte hij het ‘Bureau voor onderzoek en vervalschingen’op. Samen met Dr. Harmens voerde hij enkele malen per jaar een kwaliteitscontrole op de pepermunt uit. Na de oorlog nam TNO deze controle over. Volgens de wet was King geen medicijn. Medicinaal werd vervangen door ‘natuurzuiver’, maar de beeltenis van Dr. Van Hamel-Roos siert nog altijd ieder rol pepermunt.
Pepermunt komt van de pepermuntplant, een cultuurgewas dat wordt verbouwd in Engeland, Japan, Frankrijk en Noord-Amerika. Van het plantje bestaan drie soorten, waarvan alleen de Mentha Pipertita de pepermuntolie levert die geschikt is voor het maken van pepermunt.
Oudheid.
De pepermuntplant speelde reeds een rol in de Griekse mythologie (Hades veranderde de bevallige nimf Mentha, waarop hij verliefd was, in een mooi verrukkelijk kruid (de munt), teneinde de woede van zijn vrouw te sussen). De Egyptenaren geloofden dat pepermuntolie toverkracht bezat. Aristotelis roemde rond 350 jaar v.Chr. de geneeskrachtige en opwekkende werking van pepermuntolie.
Ter gelegenheid van het 75-jarige bestaan van King worden speciale nostalgische verpakkingen op de markt gebracht (van vier rollen en van acht rollen) met afbeeldingen en tekst over het verleden van het ‘Kingdom’.
Afbeeldingen: