Innocentius III, naar een fresco in de Sacro Specokerk te Subiaco.

Hij werd als theoloog vooral bekend door zijn geschrift ’De ontemptu mundi’ (over de verachting van de wereld). Hij was een geniaal heerser, die het pausdom op het toppunt van zijn macht bracht. Hij breidde de Kerkelijke Staat uit. Zijn hoge opvatting van het pausschap moest met de kerkelijke politiek van diverse vorsten in botsing komen: in het conflict met Filips II Augustus verdedigde hij de huwelijksrechten van de verstoten Ingeborg; Jan zonder Land zag zich. na het conflict om de benoeming van de primaat van Canterbury (1203) genoodzaakt. Engeland onder leenbescherming van de Heilige Stoel te stellen (1213). Het bekendst is Innocentius ingreep in de Duitse troonstrijd tussen de Welf Otto iv van Brunswijk en de Stauf Filips van Zwaben Hij verdedigde zijn opper heerschappij over Sicilië en trad op als scheidsrechter in de hele christenheid. Hij organiseerde de vierde kruistocht (1202-1204). De paus erkende het keuzerecht van de Duitse keurvorsten. maar stond op zijn recht de gekozen kandidaat te keuren, of deze nl. door de paus tot keizer kon worden gezalfd. Aanvankelijk steunde hij Otto. Toen Otto echter Sicilië binnenviel, excommuniceerde hij hem (1210 en 1211) en erkende hij de jeugdige Frederik II (zoon van keizer Hendrik vi>, over wie hij sinds 1198 voogd was. als kandidaat (1212). Hij bleef steeds werkzaam voor de hereniging met de Oosterse Kerk. Hoogtepunt en eindpunt van zijn pontificaat was het algemeen concilie van 1215 (Lateranen IV) In Dantes Paradiso (XI. 92-93) prijst Thomas van Aquino hem om de eerste goedkeuring van de minderbroedersregel.

Litt. H. Tillmann, Paps Innozenz III (1954); M. Pacaut, La théocratie (1957); R. Schneider, Innozenz III (1963); H. Roscher, Innozenz III und die Kreuzzüge (diss. 1967); J. Gill, Innocent III and the Greeks (1973).