GALEN, Johan van
Nederlands vlootvoogd (1604-1653)
* 1604, Essen, Westfalen - † 23 maart 1653, Livorno
Van Galen trad op dertienjarige leeftijd in Hollandse zeedienst en heeft de Nederlanden steeds als zijn vaderland beschouwd. Sedert 1631 diende hij als konvooi-kaptein bij de Direction voor de vaart “op Oosten en Noorwegen” en hij onderscheidde zich in de slag bij Duins (21 oktober 1639) onder Maarten Harpertsz Tromp, die hem zeer waardeerde. In 1645 was hij Derde Persoon in een groot konvooi naar het Noorden onder Witte Cornelisz de With, door wie hij wegens een hevige twist in de boeien naar Kopenhagen werd gezonden.
Van de tochten, die hij van 1648-1650 tegen de Barbarijse zeerovers ondernam, zijn merkwaardige journalen bewaard gebleven van de hand van zijn secretaris, Isaäc Sweers, waaruit men Van Galen leert kennen als een ongemakkelijk, maar moedig en plichtsgetrouw man.
Bij zijn terugkeer in 1650 was hij, nog niet genezen van zware verwondingen, voornemens aanwal te blijven, doch toen de Eerste Engelse Oorlog (1652-1654) uitbrak, aanvaardde hij, op verzoek der Staten, het opperbevel over het Middellandse-Zee-eskader als commandeur bij de Admiraliteit van Amsterdam. Zijn eerste zeeslag (7 september 1652 bij Monte Christo) had tot gevolg, dat de enige Britse zeemacht in het Zuiden werd opgesloten in de havens van Livorno en Porte Longone. Zes maanden later kwam een vloot van acht zeilen het in Livorno geblokkeerde eskader te hulp, doch door een meesterlijke tactiek wist van Galen de acht schepen weg te lokken en het eskader, zodra het de haven had verlaten, bijna geheel te veroveren of te verbranden (14 maart 1653).
In deze terecht vermaarde zeeslag, welke de Engelsen dwong de Middellandse Zee te verlaten, werd Van Galen zodanig gewond, dat hij ruim een week later overleed.
Hij werd met grote statie in de Nieuwe Kerk te Amsterdam onder een fraaie tombe begraven.
Afbeeldingen:
De Nederlands vlootvoogd Johan van Galen,
Overwinnaar in de slag bij Livorno (1653).
Gravure in het Stedelijk Prentenkabinet,
Antwerpen.
Johan van Galen, naar een gravure uit
de Atlas van Stolk, Rotterdam
Literatuur:
J.C.M. Warnsinck:
Een Nederlands eskader in de Middellandse Zee, 1651-1653
(Van vlootvoogden en zeeslagen, Amsterdam 1940)
J.C.M. Warnsinck: Twaalf doorluchtige zeehelden (Amsterdam 1941)