Hij werd als zoon van eenvoudige boerenouders op zijn 16^de jaar onderwijzer te Guijuelo (in de provincie Salamanca), later te Piedrahita (in de provincie Ávila). Toen hij 24 jaar oud trouwde, trok hij met zijn vrouw naar Guijo de Granadilla (in de provincie Cáceres), waar hij zich als boer vestigde. Na enige zeer gelukkige jaren in het volkomen geïsoleerde dorp in het afgelegen  Estremadura te hebben doorgebracht, werd hij, pas 35 jaar oud, plotseling door de dood weggerukt.

Hij werd bekend door de bekroning in 1901 van zijn gedicht Elama, geïnspireerd op de dood van zijn moeder. De bisschop van Salamanca was het die het eerst de aandacht op de jonge dichter vestigde. Kort daarop verschenen Poesías (1902), Castellanas (1902) en Extremeñas (1902), deze laatste  geschreven in het dialect van Estremadura, Campesinas (1904), Nuevas Castellanus (1905) en de postume, veel zwakkere Religiosas (1906), Gabriel y Galán is een spontaan dichter, die vaak met een eigen geluid de liefde, de arbeid en het landleven bezingt. Men heeft hem de Pereda van de Spaanse lyrische poëzie genoemd. Hij was gedurende korte tijd zeer populair. De eenvoudige, optimistische, regionale dichter stond buiten het pessimis-tische modernisme, dat met en na zijn optreden de  aandacht van het publiek steeds meer opeiste.