het FERGUSONIET is het niobiumrijke mineraal van de meng kristalserie (Y(Nb,Ta)O₄), waarvan het tantaal rijke lid formaniet (naar F. G. Forman, Australisch geoloog) heet. Yttrium kan ook gedeeltelijk worden vervangen door erbium, cerium, uranium, e.d. Nb en Ta kunnen (voor een deel) worden vervangen door titaan. De serie wordt gerekend tot de multipele oxiden die Nb, Ti en Ta bevatten.

De mineralen zijn uitwendig grijs, geel, bruin of donkerbruin ten gevolge van verwering, op breukvlakken bruinig- tot fluweelzwart. De glans op het breukvlak is helder glasachtig tot bijna metallisch.

Fergusoniet-formaniet is tetragonaal, gewoonlijk prismatisch tot piramidaal; het wordt ook in onregelmatige massa's en korrels gevonden. Het heeft een vage splijting en het breukvlak is bijna schelpvormig.
Verder is het bros. De hardheid is 5½-6½, schaal van Mohs. De relatieve dichtheid is 5,6-5,8. Het mineraal komt voor in pegmatieten, speciaal in die rijk aan zeldzame aardmetalen, niobium, tantaal en berillium.

Bij sommige mineraalverwerkende industrieën bestaat voor fergusoniet-formaniet veel belangstelling, speciaal wegens het yttrium en tantaal.

Voor de verwerking maakt men gebruik van een zeer speciaal proces.