‘Gevreesd, verafschuwd en vereerd’

WASHINGTON, 16 OKT. 1995 

Louis Farrakhan (62) is een spreker in de traditie van de retorisch be­gaafde zwarte dominees. Of hij nu fluistert of zijn woorden met lange uithalen bij zijn gehoor er­in hamert, zwaaiend met zijn ar­men en meetrillend over zijn he­le lichaam, hij kan grote menig­tes in vervoering brengen en deelgenoot maken van zijn woe­de en zijn overtuigingen. Soms spreekt hij daarbij in de derde persoon over de leider van de Nation of Islam, Louis Farrak­han.

Door veel blanken wordt Far­rakhan gevreesd en door veel zwarte  opiniemakers  veraf­schuwd. Maar onder arme en jonge zwarten wordt hij serieus genomen, wat weinig leiders van de meer traditionele zwarte belangengroepen nog kunnen zeggen. Het is alsof de controverses die Farrakhan steeds weer oproept en de schrik die hij bij gevestigde politici en beroepswoordvoerders te weeg brengt, hem populair maken.

Als gesjeesde student begon Louis Eugene Walcott een loopbaan als zanger in een nachtclub in de Bronx, waar hij bekend was als Calypso Gene. Maar in 1955 hoorde hij een toespraak van Elijah Muhammad, de op­richter van de Nation of Islam, en werd hij een discipel van deze zwarte separatistische en anti-blan­ke sekte van zogenoemde black muslims. Aanvankelijk nam hij de naam Louis X aan. Onder zijn leiding werd de paramilitai­re organisatie Fruit of Islam opgezet, een zeer gedisciplineerde ordedienst die onder meer de lijfwachten voor Muhammad le­verde.

Farrakhan gaat altijd smette­loos gekleed in een double bre­asted pak met vlinderdasje, zijn haren strak naar achter geplakt.

Ook de jongens van de Fruit of Islam kleden zich zo. In 1975 heeft Farrakhan met hen gebroken, omdat ze een niet-racistische koers gingen varen. Filmer Spike Lee, die van ze gezegd heeft dat ze effectiever zijn dan de politie, heeft gebruik gemaakt van hun diensten voor de bewaking van zijn filmset.

Farrakhan klom op in de Na­tion of Islam toen begin jaren zestig de populaire Malcolm X op gespannen voet kwam te staan met de leiding, en een ei­gen organisatie oprichtte. Nadat Malcolm X in 1965 in Harlem werd vermoord, is Farrakhan vaak met die moord in verband gebracht, maar medeplichtigheid is nooit bewezen. Wel erkent Farrakhan dat zijn felle uithalen naar Malcolm X bijgedragen kunnen hebben aan een stem­ming die leidde tot de moord.

Toen Elijah Muhammad in 1975 stierf ging de Nation of ls­lam ook ten onder. Farrakhan richtte zijn een 'nieuwe Nation' op, waar hij het nu helemaal voor het zeggen had. Met zijn pleidooien dat de zwarten zelf de verantwoordelijkheid voor hun lot op zich moeten nemen, reist hij door het hele land. Hij richt zich niet tot de zwarte midden­klasse, maar tot de arme onderklasse. Zonder zelfrespect kun­nen de zwarten nooit een betere positie verwerven, betoogt hij. Om dat respect terug te krijgen moeten ze breken met de fatale keten van armoede, werkloos­heid, afhankelijkheid, drugsge­bruik, uiteen-vallende gezinnen en straatbendes.

         Zijn regelmatige antisemiti­sche uitspraken hebben hem in de politiek een slechte naam be­zorgd. Toen hij het tijdens de campagne voor de presidentsver­kiezingen van 1984 opnam voor de zwarte dominee Jesse Jackson- die denigrerend over New York als jodenstad, hymietown, had gesproken - bracht hij de­ze daarmee in nog grotere verle­genheid.

         FARRAKHAN Tijdens een toespraak op 17.10.95  voor ruim 40.000 deelnemers aan de demonstratie van zwarten in Washington. Links zijn zoon Mustafa.

Herhaaldelijk heeft Farrakhan betoogd dat Aids en drugs met opzet door blanken in de zwarte gemeenschap zijn verspreid, om' de zwarten te vernietigen. Hij baseert de superioriteit van het zwarte ras op de historische her-leiding van alle grote cultuur tot de oude Egyptische cultuur, die een zwart Afrikaanse zou zijn geweest. God zou de mens zwart geschapen hebben, de blanke zou een minderwaardige afsplit­sing zijn.

Medewerkers van Farrakhan zinspelen er dezer dagen op dat de mars in Washington Farrak­han tot de voornaamste zwarte leider zal maken, tot enige hoop van de verschoppelingen en tot spreekbuis van een grote groep ontevreden jonge zwarten. Tij­dens de demonstratie van van­daag zal ook geprobeerd worden zoveel mogelijk aanwezigen over te halen zich als kiezer te laten registreren. De afgelopen dagen lijkt de aandacht die hij van de media en andere zwarte leiders en politici gekregen heeft aan te geven dat Louis Farrakhan een politieke factor van beteke­nis is.

Farrakhan eert Iran als islamitische voorhoede.

Onder: Louis Farrakhan (met witte hoed) omringd door zijn lijfwacht

TEHERAN, 12 FEBR.1996

De Amerikaanse radicale zwarte moslimleider Louis Farrakhan heeft giste­ren in Teheran het Iraanse regime lof toegezongen als ‘voorhoede van de islamitische revolutie die de wereld overspoelt’.

Farrakhan, door de Iraanse pre­sident Ralsanjani voorgesteld als de vertegenwoordiger van 30 mil­joen Amerikaanse zwarten, deeddat voor een menigte van tienduizenden mensen die naar het Azadi-plein waren gestroomd om de zeventiende verjaardag te vieren van de Iraanse Islamitische Revo­lutie. Het was de eerste keer dat een buitenlandse gast bij deze ge­legenheid het woord nam. De me­nigte, volgens waarnemen overi­gens minder talrijk dan in voorgaande jaren, op haar beurt hief van tijd tot tijd de gebruikelijke leuzen 'Dood aan Amerika!' en 'Dood aan Israël!' aan. “Ik ben gekomen om eer te be­wijzen aan een van de grootste geestelijke revoluties van de mo­derne geschiedenis", aldus Far­rakhan, die op het plein arriveer­de met een gevolg van meer dan 30 medewerkers, lijfwachten en cameralieden. “God heeft de zo­nen van Iran geroepen om Zijn wil, die van de profeet (Moham­med) en die van de Koran op aar­de ten uitvoer te leggen." Hij juichte de resultaten van de Iraanse regering toe, die “een eind heeft gemaakt aan de invloed van een wereld die gecor­rumpeerd is en in verval".

Farrakhan arriveerde zaterdag in de Iraanse hoofdstad in het ka­der van een tournee langs ver­scheidene islamitische en Afri­kaanse landen. Hij is al in Libië en Soedan geweest, en gaat nog naar Irak. Deze drie landen zijn evenals Iran door de Verenigde Staten of de internationale ge­meenschap gestraft op beschuldi­ging van steun aan internationaal terrorisme  - in het geval van Irak wegens de bezetting van Koeweit. De trip heeft dan ook controverse gewekt in de VS, waar het Congres Farrakhan al heeft gevraagd opheldering te ge­ven over zijn contacten met de Libische leider kolonel Gaddafi. (AFP, Reuter)