* Passaic, New Jersey 10.1.1948.

Kleine verrassing: Steely Dan opende in Ahoy' het allereerste concert in Nederland met het  nummer Do it again, had bandleider Donald Fagen niet onlangs weer eens herhaald dat hij deze oude hit het slechtste nummer vond dat Steely Dan ooit had opgenomen? Fagen en zijn ‘partner in crime' Walter Becker hebben altijd al een merk­waardig gevoel voor humor gehad.

In Ahoy' bewees Steely Dan ein­delijk zijn reputatie. Dit Ameri­kaanse   muzikantencollectief met gitarist Becker en pianist Fa­gen als vaste kern, trad namelijk nog nooit eerder op in Europa. Ook in het thuisland speelde de groep nauwelijks. In 1973 was Do it again de eerste hit en al in 74 stopte Steely Dan met toeren. Toch is Steely Dan één van de meest bijzondere popgroepen die de geschiedenis heeft voortgebracht. Het eerste concert in Nederland is daarom een ge­beurtenis van de eerste orde.

Bijna niemand kon voorzien of Steely Dan in staat zou zijn om de gecompliceerde, perfect gespeelde muziek van de platen ook live over het voetlicht te brengen. Maar een paar maten van Do it again maakten al dui­delijk dat het allemaal welsnor zat. Vooraan bij het podium was het geluid perfect, en een aantal nieuwe stukken plùs de vele af­wijkende arrangementen veegden de ze-hadden-beter-een-cd­-op-kunnen-zetten kritieken al snel van tafel.

Dat Donald Fagan en Becker bijna al­leen maar oud werk speelden, mag geen verwondering wek­ken: sinds Gaucho (1980) maak­ten ze geen nieuwe studioplaat meen Steely Dan live is dan ook eerder een gebeurtenis die te vergelijken is met de Beatles die Sergeant Pepper komen spelen.

      De vergelijking met de Beatles is niet helemaal toevallig. Wie zich een avondlang heeft zitten verba­zen over de constant hoge kwali­teit van de songs, rangschikt het duo Fagen/Becker al snel onder de beste songwriters uit de ge­schiedenis van de populaire mu­ziek.

Steely Dan maakte de overstap van de studio naar het podium zonder al te veel moeite. De sub­tiele transparantie van de platen werd omgezet in bij tijd en wijle kokende rhythm & blues en soul. De band bestaat niet uit kil­le  studiomuzikanten. Wayne Krantz (gitaar), John Beasly (pia­no) en Michael Leonart (trom­pet) zijn in het dagelijks leven gretige, jonge jazzhonden, die in Steely Dan volop de kans krijgen om te spetteren.

Fagan en Becker zelf stelden zich in AIloy', muzikaal gezien, bescheiden op.Becker, nog steeds ogend als een kleuter op leeftijd, begeleidde en soleerde zonder zich te verroeren. Fagan daarentegen ontpopte zich als een podiumpersoonlijkheid. Hij leek de zonnebril én de motoriek van Ray Charles te hebben geleend . Zijn lange stakige ledematen schokten ongecontroleerd en op de meest onverwachte momenten.

Maar op het podium had Fagan de absolute macht. Hij bespeelde zijn toetsen, dirigeerde de 10-mand sterke band, en nam bijna alle vocalen voor zijn rekening. En hoe!

De moeilijkste teksten waren ondanks de typische Fagan stembuigingen letterlijk te verstaan en ieder woord kreeg nuance.

Niet slecht voor een zanger die ooit van zich zelf zei:’Ik kan me niet goed voorstellen dat de mensen de hele avond naar een zingende jood willen luisteren’ In het bijna uitverkochte Ahoy kon Fagan constateren dat zijn publiek zelfs na twee toegiften nog langer van zijn stem had willen genieten