Evermarus leefde in het bisdom Luik en zou volgens een Vita uit de 12de eeuw een Fries edelman zijn geweest uit de tijd van Pippijn van Herstal, die samen met zeven gezellen te Rutten of Russon, nabij Tongeren, door de struikrover Hacco vermoord werd. Omstreeks 690 zou zijn lichaam aldaar door een priester gevonden zijn. Op zijn feestdag (1 mei) wordt te Rutten (bij Tongeren) het St.-Evemarusspel, het enige nog levende Nederlandse mysteriespel, door de dorpsgemeenschap bij de Evermaruskapel in de zgn. heilige weide opgevoerd. Daarbij worden uitgebeeld: de pelgrimstocht, achtervolging en moordpartij; bepaalde handelingen als het drinken aan de bron, de wilde rit van de Haccoeren, het slaan met de roede door de jongste pelgrim bij zijn vlucht op de zgn. zwarte weide. Zowel tekst als melodieën bevatten eeuwenoude elementen.

LITT. : A. Potthast, Bibliotheca historica medii aevi, II (1868); A. Moliner, Sources de l'histoire de France (1901-1906); L. van der Essen. Étude critique et litt. sur les vitae des saints mérovingiens (1907); K. Meisen. Der Volksheilige Evermarus und das Evermarusspiel in Rutten, in: Rhein. Jhrb. für Volkskunde XI (1960) blz. 62-145.