ECK, Johannes
Duits katholiek theoloog (1486-1543)
eigenlijk: Johann Mayer of Maier
* Egg a/d Günz 13.11.1486 – † Ingolstadt 10.2.1543.
Vanaf 1510 hoogleraar te Ingolstadt, was de felste tegenstander van Luther en Zwingli. In 1518 greep hij met zijn Obelisci (of Annotationes) in, in de aflaatstrijd. In de Leipziger disputatie (1519) wist deze bekwame debater Karlstadt in een hoek te drukken en Luther te dwingen tot voor hem gevaarlijke uitspraken over de onfeilbaarheid van paus en concilies.
De bul Exsurge Domine, waarin Luther met de ban bedreigd werd (1520), is door Eck geïnspireerd. Van het dispuut te Baden (1526) tegen de zwinglianen was hij de ziel. Voor de rijksdag te Augsburg (1530) stelde Eck 440 artikelen tegen Luther op, die in de Confessio Augustana door Melanchthon weersproken werden, door Eck wederom bestreden in de Confutatio. Bij de godsdienstgesprekken te Hagenau (1540), Worms (1541) en Regensburg (1541) speelde Eck slechts een in schijn verzoenende rol. Zijn Enchiridion tegen Melanchthons Loci communes werd in de 16de eeuw het meest verspreide polemische katholieke leerboek. Zijn bijbelvertaling is van geringe betekenis.
UITG: W.L. Moore, In primum librum sententianum annotatiunculae D.I. Eckio praelectore (1976)