* Amsterdam 4.8.1933

Hij studeerde bij Sonia Gaskell, die hem in 1952 aannam als danser bij haar Ballet Recital, dat in 1954 het Nederlands Ballet werd; hier maakte hij in opdracht van Gaskell in 1955 zijn eerste choreografie Nachteiland (muziek Claude Achille Debussy). Na een kortstondige afwezigheid (1959–1960; Nederlands Dans Theater) werkte hij weer bij het Nederlands Ballet; na de fusie met het Amsterdams Ballet maakte hij sinds 1965 deel uit van de artistieke staf van het nieuwe Het Nationale Ballet. Na het vertrek van Gaskell in 1968 werd hij hier mededirecteur, eerst naast R. Kaesen en later naast Benjamin Harkarvy; in 1971 werd hij enig artistiek leider, een positie die hij combineert met die van huischoreograaf. Voor zijn expressionistische dansstijl, die gewoonlijk psychologische conflicten binnen het individu uitbeeldt, gaat Van Dantzig uit van de academische dans, die hij vermengt met modernere danstechnieken. In de jaren zestig behoorde hij tot de pioniers die de academische techniek met de Graham-dans versmolten. Kenmerkend voor zijn choreografieën, vol symboliek, is het hartstochtelijk bewogen karakter. Wat de behandeling van zijn basisthema betreft, aanvaarding van de onvolkomenheden van het leven, vertoont Van Dantzigs choreografische ontwikkeling steeds andere accenten. In de eerdere stukken ligt de nadruk op de morele tegenstelling goed-kwaad, vaak in een streven om een verloren ideaal van zuiverheid en onschuld terug te winnen; dit wordt ook in verband gebracht met (homo)erotische drijfveren, zoals in zijn populaire Monument voor een gestorven jongen (1965; muziek J. Boerman). In de latere stukken gaat het dikwijls om aanvaarding van de dood als onvermijdelijk resultaat van alle levensstrijd, m.n. in Vier letzte Lieder (1977; muziek Richard Strauss). Voorts maakte hij het eerste naoorlogse Nederlandse ballet dat maatschappelijke betrokkenheid toont: Geverfde vogels (1971). Andere balletten met maatschappijkritiek zijn o.a. Life (1979; met Toer van Schayk) en Want wij weten niet wat wij doen (1985). Van Dantzig is ook internationaal van grote betekenis, getuige vele buitenlandse dansgroepen die zijn werk uitvoeren en de samenwerking met Rudolf Nureyev, voor wie hij enkele balletten maakte: Touwen van de tijd (1970; muziek J. Boerman) bij het Royal Ballet, Blown in a gentle wind (1975; muziek R. Strauss) en About a dark house bij Het Nationale Ballet en Ulysses (beide 1978; muziek R. Haubenstock-Ramati) bij het ballet van de Weense Opera In 2003 werd aan Van Dantzig de VSCD Oeuvreprijs toegekend.

Ook als auteur heeft van Dantzig zijn sporen verdiend. In 1986 publiceerde hij de roman Voor een verloren soldaat, waarin hij zeer integer vertelt over het ontdekken van zijn eigen homoseksualiteit – een thema dat hij al vaak in balletten als Monument voor een gestorven jongen behandelde – en in 1993 publiceerde hij Het spoor van een komeet, waarin hij zeer boeiend herinneringen ophaalt aan zijn samenwerking met de toen net overleden Rudolf Nureyev. In Afgrond (1996) beschrijft Van Dantzig wederom gevoelig de homo-erotische kanten van het bestaan. Het leven van Willem Arondéus (2003) is een biografie van de schilder en schrijver, die in 1943 wegens zijn verzetswerk door de Duitsers werd gefusilleerd.

  Links: Uitvoering samen met Van Manen.

WERK (o.a.): Tij en ontij (1956; L. van Delden); De disgenoten (1958; B. Bartok); Jungle (1961; H. Badings); Romeo en Julia (1967, nieuwe versie 1974; S. Prokofjev); Ogenblikken (1968; A. Webern); Epitaaf (1969; G. Ligeti); Après visage (are friends delight or pain) (1972; L. Berio); Ramifications (1973; Fr. Schubert); Collective symphony (1975; met H. van Manen en T. van Schayk; I. Strawinsky); Onder mijne voeten (1981; P. Schat); Niemandsland (1982; S. Smit); Ik hou gewoon m'n adem in (1983; B. Tarenskeen); Buigen of barsten (1987; C. Meijering); Het zwanenmeer (1988; P. Tsjaikovski); Herinneringen uit het ondergrondse (1990; Henze); Aartsengelen slachten de hemel rood (1990; Kancheli); Pleisterplaats (1994; Schönberg).