Tevens: Film editor, screenwriter
* 28.11.1946, Morristown, NJ

Opleiding:Philadelphia College of Art

One of modern Hollywood's most amiable auteurs, Joe Dante makes witty genre
movies and TV projects that are obvious by-products of a youth spent watching too
many old movies on TV. Nourished by this experience, and the consumption of volumes
of Forrest J. Ackerman's beloved fan mag Famous Monsters of Filmland, the New Jersey
born youngster grew up to become a learned film buff. The 13-year old Dante even
had an article published in Famous Monsters. As an art student studying cartooning,
he collaborated with future film producer Jon Davison on THE MOVIE ORGY, a seven-hour
compilation of 1950s movie scenes that was distributed to college campuses.
Dante also served as managing editor for FILM BULLETIN before moving to Hollywood to
work in film promotion.

Though often erroneously considered a protégé of Steven Spielberg, for whom he
directed several big-budget projects (GREMLINS, 1984; INNERSPACE, 1987; GREMLINS
2: THE NEW BATCH, 1990), Dante actually has deep roots in 70s low-budget exploitation films.
He learned his craft at New World Pictures under legendary producer-director Roger Corman.
Working as a film editor with future director Allan Arkush, Dante was responsible for cobbling
together deliriously misleading trailers for New World's cheap drive-in fodder.

The pair eventually collaborated as co-directors on a ten-day wonder called HOLLYWOOD
BOULEVARD (1976), made under an understanding with Corman that it had to be the cheapest
film ever made at the studio. With a budget of $60,000, this was a clever action-comedy
spoof of the studio's product, comprised of discarded clips joined by footage shot by two
different crews filming different scenes with different actors in different locations.
HOLLYWOOD BOULEVARD was held together by lots of movie in-jokes and a shaky plot
about an exploitation studio called Mirakle Pictures. ("If It's a Good Picture, It's A Mirakle!")
Though quite ragged, this film established much of the tone of his subsequent work.

Dante earned his first feature credits at New World as an editor on the period actioner
THE ARENA (1973) and Ron Howard's GRAND THEFT AUTO (1977). He edited and made his solo
directorial debut on PIRANHA (1978), a clever JAWS (1975)-RIPOFF scripted by John Sayles
from his own story.

(This was the project that caught Spielberg's eye.) Dante also co-scripted and provided the
story for Arkush's ROCK 'N' ROLL HIGH SCHOOL (1979) before gaining considerable attention
as the director-editor of THE HOWLING (1981), again scripted by Sayles.

Dante enjoyed his first blockbuster success with the Spielberg-produced GREMLINS. A wicked
commentary on E.T.-MANIA and all things cute, the film exulted in depicting the dark side of fantasy.

He also contributed the most thoughtful remake segment to the preceding year's TWILIGHT
ZONE—THE MOVIE (1983), with IT'S A GOOD LIFE. Like his "mentor," Dante deals extensively
with the world of children, but unlike Spielberg he finds it to be murky and ambiguous.
His influence was strongly felt on the likably paranoid and subversive children's TV series
"Eerie, Indiana" (NBC, 1991-92) on which he served as creative consultant and frequent director.

Dante's films display a proficiency with special effects and a fondness for pop culture
references, in-jokes cameos and interesting character actors (e.g. Dick Miller, Robert Picardo).
His narrative sense, however, is not the strongest. When Dante has an uninspired script,
his films turn into amiable but aimless messes (THE 'BURBS, 1989).

When the scripts work, one loses concern about plot and just enjoys the showmanship
(GREMLINS 2: THE NEW BATCH). While most of Dante's best work has been in the realm of
horror and fantasy, he did helm the overlooked coming-of-age tale MATINEE (1993).
This wonderfully knowing and nostalgic comedy celebrated the old days of moviegoing and
cheesy exploitation gimmicks and how they reflected and impacted upon Cold War
anxieties and awakening adolescent sexuality.

Filmografie
1957   THE JOKER IS WILD/ALL THE WAY 
1962   TWO WEEKS IN ANOTHER TOWN   
1973   The Arena /NAKED WARRIORS        editor
1976   CANNONBALL 
1976   Hollywood Boulevard           director, editor
1977   Grand Theft Auto     editor
1978   Piranha (1978) (uncredited) .... Scuba Diver #2   director, editor
1978   Roger Corman: Hollywood's Wild Angel  .... Himself          
1981   The Howling   director, editor

1982   SLUMBER PARTY MASSACRE
1983   Twilight Zone: The Movie    director
1984   Gremlins        director

Acteurs: Zach Gilligan, Phoebe Cates, Hoyt Axton, Polly Holiday.
Scenario: Chris Columbus Camera: John Hora
Ontwerp en bediening van de Gremlins: Chris Walas

Het publiek juicht en schreeuwt. Sneeuwwitje en de zeven dwergen loopt in een
laatavondvoorstelling, In de bomvolle zaal zitten ook de nieuwste Hollywoodschepsels,
de Gremlins.
De bioscoop is echter een val: een gasexplosie vernietigt het boze gebroed dat onheil
over de vredige, in kerstmisstemming verkerende provinciestad bracht.

Het begon allemaal toen Billy op kerstavond een zoete Mogwai kreeg. Die had vader in
Chinatown gekocht met de belofte de regels voor het verzorgen van een kobold strikt te
volgen. Billy zondigt daartegen en zo baart het voortwoekerende dier kleintjes waaruit
zich steeds meer glibberige, boosaardige reptielmonstertjes ontwikkelen.
Op overdreven manier beleven wij zo de nachtzijde van het brave Walt Disney-Amerika.

Rokend en zuipend maken de Gremlins alles kapot wat hen in de weg staat. Ze hebben
een voorkeur voor het opblazen van technische apparaten en gaan over lijken.

De belangrijkste boodschap van dit cynische anti-kerstmissprookje uit de speeldoos van
producent Spielberg is: 'Als ie een Mogwai houdt, pas dan op: hou hem ver van het daglicht,
laat hem nooit nat worden en voed hem nooit, maar dan ook nooit na middernacht!'

1985   Explorers       director

tekst door: MAKISKA GRAVELAND
In de sf-jeugdfl1m Explorers van Joe Dante wordt een van die onverwoestbare
kinderfantasieën werkelijkheid: met een zelfgebouwd ruimteschip reizen drie
jongens de sterren tegemoet. Zolang het zich op aarde afspeelt is het nog wel geloofwaardig,
maar daarna ontspoort de film totaal.

Op aarde wekken de drie jongens een vreemde energiebel op na een experiment in een prachtig
chaotisch laboratorium van een schattige nerd, het debuut van River Phoenix.
Na de ontdekking dat ze in de energiebel kunnen stappen, vinden ze in een rommelschuur een
kermisattractie waarmee ze de bel ombouwen tot vliegtuig. Ze scheren even later langs een
drive-in bioscoop waar op dat moment net een oude (fictieve) sciencefictionfilm draait met de
klinkende titel Star Killer.

Regisseur Joe Dante heeft zijn hele oeuvre gefundeerd op zijn voorliefde voor sciencefiction
en monsterfilms uit de jaren vijftig, waar hij in nagenoeg al zijn films een ode aan brengt,
van The Gremlins en The Bowling tot Innerspace en Matinee. Sommige monster- en sf-films uit de
jaren vijftig behoren tot de hoogtepunten uit de filmgeschiedenis, en die met liefde beleden
overtuiging tilt het verder rommelig gemaakte Explorers net boven de gemiddelde jeugdfilm uit.

Er wordt in flink gestrooid met verwijzingen naar klassiekers als War of the Worlds, This Island Earth
en Forbidden Planet, citaten die gelukkig wel ergens op slaan. De fantasie van een van de jongens
(Ethan Hawke eveneens in zijn debuutrol) is jarenlang gevoed met deze prachtige films, die tegelijkertijd
de bron vormen van zijn kennis over de planeten.

Die kennis wordt later getoetst als ze in een ver sterrenstelsel twee buitenaardse wezens ontmoeten,
die het meest bizarre hoofdstuk van de film inluiden.

Die aliens hebben de aardlingen bestudeerd door jarenlang televisie te kijken, een idee dat dit
jaar veel beter werd uitgewerkt in de Star Trek-parodie Galaxy Quest. De wezens uit Explorers
communiceren slechts via citaten uit tv- programma's als Mister Ed en The Price is Right.
Dit levert een idiote spraakverwarring op, die doorspekt is met frasen uit goedkope reclames voor
snijmachines en filmtrailers ("Space pirates they're the scum of the universe!"). De liefde voor het
celluloid en alle vreemde uitwassen die erop zijn vastgelegd straalt ervan af, maar Joe Dante
lijkt aan het eind van het behoorlijk onevenwichtige Explorers een beetje doorgeslagen in zijn religie.

1986   The Fantasy Film Worlds of George Pal .... Himself         assistant,  
1987   Amazon Women on the Moon  director
1987   Innerspace    director
1987   THE PUPPETOON MOVIE      assistant
 

1989   The 'burbs     director
Met buren is het als met familie: je kunt ze niet uitkiezen. Zelfs het vertrek van minder
gewaardeerde bewoners uit belendende panden zorgt vaak voor ambivalente gevoelens,
want: fijn dat ze opkrassen, maar wat krijgen we ervoor terug?

AU American tuinstadbewoner Ray Peterson (Tom Hanks) in Joe Dante's zwarte komedie
The 'burbs kent het gevoel: het toch al wat spookachtige huis naast het zijne wordt
betrokken door de Klopeks, een familie die zich bezighoudt met geheimzinnige activiteiten.
Wie zijn ze? Waar komen ze vandaan? Waarom vertonen ze zich niet bij daglicht en
wat betekenen die eigenaardige geluiden die 's nachts uit de Klopek-kelder komen?
Ray denkt er het zijne van en tijdens een verdiend weekje vakantie tracht hij, met hulp
van bevriende nieuwsgierigen, zijn buren als bloeddorstige' Addams Family' te ontmaskeren.
De kwaadaardige combinatie xenofobie plus bemoeizucht leverde Gremlins-regisseur

Dante het uitgangspunt voor een soort omgekeerde E.T. vol hilarische horrorsituaties:
dubieuze creaturen zijn geland in de sprookjeswereld van oprijlaantjes en gemillimeterde
modelgazons, en meteen viert de paranoia hoogtij. Dante (1946) is evenals zijn kompaan
Steven Spielberg het product van de Amerikaanse voorstad-idylle uit de jaren zestig en
ensceneerde zijn film lls een goede grap. Helaas zag pers noch publiek er in 1989 de humor
van in. De kritieken spraken van déjà vu en bioscoopkassa's rinkelden zeer bescheiden.
Jammer, want Dantes burengerucht in suburbia blijkt ook na twaalf jaar uitstekend houdbaar.
Vooral de bijrolspelers (Bruce Dern als doorgeslagen ijzervreter, Corey Feldman als onbezorgde
rocker met coupe ravage) hebben er duidelijk lol in, en de show wordt gestolen door
Henry Gibson.
De acteur die zijn markante stemgeluid even makkelijk leende aan de figuur Adolf Eichmann
(in de Kurt Vonnegut-adaptatie ‘Mother Night, 1996) als aan Amerikaanse televisiesmurfen,
zet als pater familias Doktor Werner Klopek een pracht van een sinistere gnoom neer.

En zo steken we, tegen Joe Dante's entertainerprincipes in, toch nog iets op van The 'burbs:
als vers verhuisde burger is het raadzaam om een welkomstfeestje voor de buurt te organiseren.
Dat voorkomt roddel, achterklap en veel fysiek ongemak.  

1990   Gremlins 2: The New Batch director
1991   Oscar  .... Face on the Cutting Room Floor        
1991   Rock 'n' Roll High School      director
1992   Chuck Jones: Extremes and In-Betweens, a Life in Animation
1992   Sleepwalkers  .... Lab Assistant    
1993   Matinee        director
1994   Beverly Hills Cop III (1994) .... Jailer       
1994   Runaway Daughters  director
1994   SILENCE OF THE HAMS/ Silenzio dei prosciutti, Il (1994) .... Dying Man
1997   The Second Civil War (1997)        

Regie: Joe Dante - Scenario: Martyn Burke.
Met: Beau Bridges, Phil Hartman, James Coburn, Elizabeth Pena.

Geen Marsmannetjes of andere buitenaardse wezens bedreigen ditmaal de Amerikaanse
democratie maar, veel waarschijnlijker, een niet, aflatende stroom immigranten die
van het politiek systeem een onder-handelingsmarkt tussen etnische groepen hebben gemaakt.

Tot op de dag dat Idaho de grenzen sluit voor een vliegtuig vol arme Pakistaanse weesjes,
en deze kwestie uitmondt in een gewapend conflict tussen federale troepen enerzijds,
en de milities en republikeinse reserve- troepen van een aantal staten anderszijds.
Dan is de tweede Amerikaanse burgeroorlog een feit.

Scenarioschrijver Martyn Burke en regisseur Joe Dante, die eerder onder meer Gremlins
(1984) maakte, hebben een lang niet oninteressante film gemaakt, een satire op bepaalde
tendensen in het politieke systeem van de VS en de mores van gezagsdragers.
Beide protagonisten in de burgeroorlog in wording hebben voortdurend andere dingen aan
het hoofd: de gouverneur van Idaho (Beau Bridges) is gebiologeerd door zijn bronstige
belangstelling voor een tv-verslaggeefster van Mexicaanse afkomst (Elizabeth Pena),
en de president van de Verenigde Staten (Phil Hartman), door de vooruitzichten op
herverkiezing en de adviezen van pr-raadgevers.

Hoogtepunt op het gebied van politieke satire is een scene in het Amerikaanse Congres
waarin men Sikhs, Chinezen, Koreanen, de zwarte nation of Islam enz.. verwikkeld ziet in een
triballistisch spel van geven en nemen, dat in de plaats is gekomen van het systeem van
vertegenwoordigende democratie..

Alle elementen van deze leerzame fabel zijn goed doordacht en ter zake, in het bijzonder het
idee om het verhaal te laten vertellen door een oudere, zwarte televisiejournalist die zich nog
kan herinneren hoe de beweging voor zwarte rechten in de jaren zestig er een was voor
gelijke rechten en integratie in de grote Amerikaanse droom, niet voor groepsrechten.
The Second Civil War is ook adequaat gefilmd, zij het in de wat vlakke stijl van veel Amerikaanse
televisieproducties, de film was in eerste instantie bedoeld voor het Amerikaanse abonneekanaal HBO.

Toch lijkt The Second Civil War als satire niet helemaal van de grond te komen. Het nieuws
televisiestation van waaruit we de gebeurtenissen volgen ontbeert geloofwaardigheid,
op geen enkele redactie ter wereld doet men zijn werd uitsluitend druk lopend en pratend.
Dat maakt de film als commentaar op een modem nieuwsstation minder sterk.

De karikatuur van de Amerikaanse president of de gouverneur is vervolgens niet bijtend genoeg:
om echt leuk te zijn, zeker niet op een moment dat een Amerikaanse president in werkelijkheid
in nog veel grappiger problemen is verwikkeld dan die in deze film. Het lijkt alsof Dante en Burke
niet hebben kunnen kiezen tussen óf een niet nadrukkelijk, humoristische, politieke thriller
gesitueerd in een nabije toekomt, óf een anarchisterend lachsucces in de stijl van firn Burtons Mars attacks.

Nu schiet The Second Civil War, ofschoon alleszins bezienswaardig, in beide genres een beetje tekort.