CALVINO, Italo
Italiaans schrijver (1923-1985)
* Santiago de Las Vegas, Cuba 15.10.1923 – † Siena 19.9.1985.
Tot 1957 was Calvino lid van de communistische partij. Hij werkte mee aan litteraire tijdschriften. Hij debuteerde met politiek geëngageerde neorealistische romans. Later ging de fantasie een steeds grotere rol in zijn werk spelen. Zijn speels, ironisch moraliserende romans en verhalen balanceren tussen fantasie en werkelijkheid.
Als twintigjarige nam hij deel aan het verzet tegen de Duitse, fascistische overheersing in noordelijk Italië. Na de oorlog was hij medewerker van verschillende dagbladen en tijdschriften (o.a. L'unità en Il Menabò). Hij debuteerde in 1947 met de neorealistische roman Il sentiero dei nidi di ragno (zie neorealisme), waarin echter al elementen aanwijsbaar zijn van zijn in latere werken veelvuldig voorkomende hang tot het sprookje. Il visconte dimezzato (1952) was de eerste van deze fantastisch-surrealistische romans, waarin een realistische, soms karikaturale kijk op de mens vermengd is met geestige fantasie.
In de jaren zestig vond er, mede onder invloed van zijn belangstelling voor exacte wetenschappen, structuralisme en semiotiek (stammend uit de periode dat hij in Parijs woonde) een verschuiving in zijn thematiek plaats, van het fantastische personage naar de labyrintische wereld. Er ontstonden op science fiction lijkende romans: Le cosmicomiche (1965; Ned. vert.: Kosmikomische verhalen, 1983) en Ti con zero (1967). Vanaf nu waren de veelvormigheid en gecompliceerdheid van de waargenomen dingen het uitgangspunt van zijn werk, met als hoogtepunt Le città invisibili (1972; Ned. vert.: De onzichtbare steden, 1981) waarin één en dezelfde stad (Venetië) steeds weer op een andere manier beschreven wordt. Met Il castello dei destini incrociati (21973; Ned. vert.: Het kasteel van de kruisende levenspaden, 1982) begon weer een andere, maar verwante thematiek (verwant omdat ook nu de veelvormigheid centraal staat), die van het verhaal over het verhaal. In Se una notte d'inverno un viaggiatore (1979; Ned. vert.: Als op een winternacht een reiziger, 1982) leidde dit tot een haast actief betrekken van de lezer(es) bij het wordingsproces van de roman(s).
Calvino wordt tot de belangrijkste naoorlogse Italiaanse schrijvers gerekend.
WERK: II sentiero dei nidi di ragno (1947),Fiabe italiane (1956; Italiaanse volkssprookjes); I nostri antenati (1960; Ned. vert.: Onze voorouders, 1986; trilogie, bevattende: Il visconte dimezzato, 1952; Il barone rampante, 1957; I nostri antenati (1960; omvattende II visconte dimezzato Il cavaliere inesistente, 1959); La speculazione edilizia (1957); La giornata d'uno scrutatore (1963); Marcovaldo (1963); I ragazzi del Po (1957), I racconti (1945-58), Le cosmicomiche (1965), Ti con zero (1967). Il castello dei destin incrociati (1970) Le città invisibili 1972. Una pietra sopra (1980); Palomar (1983; Ned. vert.: Palomar, 1985); Collezione di sabbia (1984); en postuum: Sotto il sole giaguaro (1986; Ned. vert.: Onder de jaguarzon, 1987); Lezioni americane (1988); Sulla fiaba (1988).