1998   La seconda volta

Met: Nanni Moretti, Valeria Bruni Tedeschi, Valeria Milillo.

Een man komt in de straten van Turijn een vrouw tegen die hem merkbaar obsedeert. Hij volgt haar naar het kantoor waar ze werkt, en gaat ook weer achter haar aan wanneer ze na werktijd terugkeert naar 'huis', een . streng beveiligde torenflat die niet anders dan een gevangenis kan zijn. In de dagen daarna blijft hij de vrouw tijdens haar dagverlof schaduwen om uiteindelijk 'toevallig' met haar in gesprek te raken.

Waarom de man, de hoofdpersoon van La seconda volta ('De tweede keer'), de vrouw achtervolgt, wordt beetje bij beetje onthuld. Pas halverwege de film begrijpen we dat de man twaalf jaar geleden als manager bij Fiat het slachtoffer werd van een terroristische aanslag, en dat hij de vrouw op straat heeft herkend als de Rode Brigadiste die hem een kogel in het hoofd schoot. Hij wil dat ze hem vertelt waarom ze heeft geschoten, en eist berouw; de terroriste, die de voormalige Fiattopman aanvankelijk niet eens herkende en dacht dat hij misschien verliefd op haar was, weigert over het verleden te praten. Haar daad, gepleegd vanuit het idee dat je 'één iemand moet doden om er honderd op te voeden', mag tegenwoordig ongerijmd lijken, in de context van de linkse stadsguerrilla van de late jaren zeventig was ze onvermijdelijk.

La seconda volta, het zorgvuldig afgewerkte speelfilmdebuut van de documentairemaker Mimmo Calopresti, snijdt bloedserieuze thema's aan: schuld en boete, wraak en vergeving, misplaatst idealisme en verwerking van het verleden. Maar de film maakt allesbehalve een zware of drammerige indruk, en is eerder een psychologisch dan een politiek drama. De toon is melancholiek, het ritme van de scènes rustig, en de confrontatie tussen de verbitterde ex-industrieel (nu hoogleraar economie) en de schuchtere ex-terroriste terloops aangezet. Subtiel toont Calopresti de verwantschap die er ondanks alles is tussen de dader en haar slachtoffer: beiden proberen hun verwoeste leven weer in het gareel te krijgen.

Dat La seconda volta overtuigt, komt behalve door het scenario (van onder meer Calopresti zelf) door de hoofdrolspelers. De ook als regisseur en scenarioschrijver bekende Nanni Moretti ( Caro Diario) maakt van de getroffen professor een ogenschijnlijk zachtmoedige man die zijn omgeving van tijd tot tijd schokt met zijn wanhoop en zijn onverwerkte wraakgevoelens. Valeria Bruni Tedeschi, de blauwogigé onconventionele schoonheid die een paar maanden geleden opviel door haar rol als sensuele bakkersvrouw in Nénette et Boni, speelt het reliek uit de anni di piornbo ('jaren van lood') met een mengeling van kwetsbaarheid en onbedoelde arrogantie.

Calopresti hield het einde van La seconda volta open. Zijn personages komen niet nader tot elkaar, en dat terwijl het ,er op driekwart van de film even op lijkt dat ze tegen wil en dank verliefd worden. Als de professor en de deeltijdgevangene afscheid nemen na hun laatste gesprek is er zelfs een teder moment in de stromende regen. Maar dit is geen Hollywood, en Calopresti is geen crowdpleaser. In het echte leven laat zich niet alles uitpraten.

1999   La Parola Amore Esiste.

Met: Váleria Bruni Tedeschi, Fabrizio Bentivoglio, Mimmo Calopresti.

De titel van de tweede speelfilm van de Italiaanse regisseur Mimmo Calopresti, La Parola Amore Esiste (Het woord liefde bestaat) is eigenlijk een vraag. Want bestaat de liefde? Er bestaan woorden voor zoveel dingen die niet bestaan. In La Parola Amore Esiste, wordt veel over liefde gepraat. De film speelt zich afin Rome, waar moeders en dochters uit de gegoede burgerij beschikken over mannen, vrienden, exen en minnaars over wie veel verteld moet worden. Alleen Angela heeft niemand. Toch gelooft deze vrouw van begin dertig in de liefde en op een dag komt ze zomaar ineens de man van haar leven tegen.

Ze weet dat hij het is omdat hij een rode trui draagt, omdat hij op nummer 27 blijkt te wonen, en nummer 27 ook nog eens op de derde verdieping is gevestigd. Angela begint de man anonieme gedichten te sturen. Vanaf dat moment volgen we ook deze man, een veertiger die Marco heet en celloleraar is, een tienerdochter heeft, en net is gescheiden. Ook Marco voelt de eenzaamheid drukken en hoopt op gelukkig toeval of eindelijk toeschietelijk lot. Maar Marco denkt dat de anonieme versjes van een van zijn leerlingen afkomstig zijn. Angela merkt dat hij haar niet met liefde in verband brengt als ze via weer een briefje een afspraak heeft voorgesteld op een terras. Hij komt, herkent haar uit het trappenhuis, groet haar, en gaat aan een ander tafeltje zitten wachten. Angela laat zich opnemen in een kliniek aan de kust.

Calopresti speelt zelf een falende psychiater. Als beschermheer treedt deze keer Gérard Depardieu op, die de film eerst zou produceren, maar uiteindelijk alleen een een ondankbaar bijrolletje mag spelen.

Het verhaal van Angelo en Marco is minder dramatisch dan dat van La Seconda Volta. Deze film wil gaan over, zoals dat heet, mensen zoals jij en ik. In Amerikaanse romantic comedy's zijn zulke gewone mensen vaak net iets aantrekkelijker dan jij en ik. In deze Italiaanse zijn ze het iets minder. Angela. is een verwende neuroot die uit verveling haar fobieën koestert. Gelukkig wordt ze gespeeld door Valéria Bruni Tedeschi, de overeen vreemde schoonheid beschikkende actrice die ook al de hoofdrol speelde La seconda Volta. Marco (Fabrizio Bentivoglio ), heeft zo weinig met zichzelf op dat hij de leerling die hij van verliefdheid verdenkt de lelijkste laat zijn die hij heeft. Misschien kan ze lenzen nemen in plaats van die dikke bril, je ziet het hem denken. De karakters in La Parola Amore Esiste roepen irritaties op, net zoals sommige personages dat doen in de films van Eric Rohmer, al zijn die veel eleganter dan Calopresti's wat plompe verhaal.

Toch heeft Calopresti het .voor elkaar gekregen dat de irritatie langzaam plaats maakt voor interesse. De mechanismen van de liefde zijn voor iedereen gelijk, en je wordt geraakt door wat deze mensen meemaken, niet door Wie zij zijn. Het rare en bevredigende van La Parole Amore Esistels dat het je uiteindelijk dus.toch kan schelen of deze twee mensen, Angela en Marco, elkaar krijgen, alsof het niet uitmaakt Wie Romeo en Julia zijn, als ze er maar zijn.