(Eigenl: Derek Niven Van den Bogaerde)

AKA naam: Dirk Van den Bogaerde

* 28.3.1921, Londen Hampstead – Londen 8.5.1999

eigenlijk: Derek Jules Gaspard Ulric Niven van den Bogaerde
 

Hij was de zoon van een Hollandse kunstredacteur van de Times, werd opgeleid als ontwerper, maakte als toneelrequisiteur in 1939 zijn speldebuut als invaller van een zieke acteur. Hij speelde in 1947 zijn eerste filmrol in Esther Waters.
In de jaren vijftig werd hij, na eerst getypecast te zijn als jonge crimineel, de populairste Britse acteur door een serie komische doktersfilms naar verhalen van Richard Gordon. Daarna veranderde hij zijn image en kwam hij tot artistieke bloei. In 1961 speelde hij een homoseksuele advocaat in de film Victim, de eerste Engelstalige productie over homoseksualiteit.
Zijn opmerkelijkste rol speelde hij in de film Morte a Venezia (1971), naar een novelle van Thomas Mann. Bogarde speelde in films van vooral Joseph Losey (The Sleeping Tiger, 1955; The servant, 1963; King and country, 1964; Modesty blaise, 1966; Accident, 1966) en Luchino Visconti (La caduta degli dei, 1969). Voorts was hij te zien in o.m. Darling (1965, J. Schlesinger), The fixers (1968, J. Frankenheimer); Justine (1969, G. Cukor), Il portiere di notti (1973; L. Cavani), A bridge too far (1976; R. Attenborough), Providence (1977; A. Resnais) en Despair (1978; Rainer Werner Fassbinder). In 1990 keerde hij na twaalf jaar afwezigheid weer terug naar de film (Daddy nostalgie).

Bogarde schreef de autobiografische boeken A postillon struck by lightning (1977), Snakes and ladders (1978), An orderly man (1983), West of sunset (1984), en de romans A gentle occupation (1980), Voices in the garden (1981), Backcloth (1986), Jericho (1992) en Closing ranks (1996).

Filmografie Dirk Bogarde

1939   COME ON GEORGE   

1947   DANCING WITH CRIME       

1948   ESTHER WATERS     

1948   ONCE A JOLLY SWAGMAN   

1949   BOYS IN BROWN      

1949   DEAR MR. PROHACK 

1949   QUARTET     

1950   THE BLUE LAMP       

1950   SO LONG AT THE FAIR       

1950   THE WOMAN IN QUESTION/FIVE ANGLES ON MURDER    

1951   BLACKMAILED

1951   PENNY PRINCESS     

1952   THE GENTLE GUNMAN        

1952   THE STRANGER IN BETWEEN/HUNTED      

1953   APPOINTMENT IN LONDON  

1953   DESPERATE MOMENT

1953   THEY WHO DARE     

1954   DOCTOR IN THE HOUSE      

1954   FOR BETTER, FOR WORSE   

1954   THE SEA SHALL NOT HAVE THEM  

1954   THE SLEEPING TIGER

1955   CAST A DARK SHADOW      

1955   DOCTOR AT SEA     

1955   SIMBA

1956   THE SPANISH GARDENER    

1957   DOCTOR AT LARGE  

1957   NIGHT AMBUSH/ILL MET BY MOONLIGHT  

1958   CAMPBELL'S KINGDOM        

1958   DOCTOR'S DILEMMA 

1958   A TALE OF TWO CITIES     

1958   THE WIND CANNOT READ   

1959   LIBEL 

1960   THE ANGEL WORE RED       

1960   SONG WITHOUT END

1961   THE SINGER NOT THE SONG

1961   VICTIM        

1962   DAMN THE DEFIANT!

1962   THE MIND BENDERS 

1962   WE ARE IN THE NAVY NOW/WE JOINED THE NAVY        

1963   DOCTOR IN DISTRESS        

1963   I COULD GO ON SINGING    

1963   THE PASSWORD IS COURAGE        

1963   THE SERVANT

1964   KING AND COUNTRY 

1965   AGENT 8H/HOT ENOUGH FOR JUNE 

 
1965   DARLING

1966   MCGUIRE, GO HOME!/A DATE WITH DEATH/THE HIGH BRIGHT SUN      

1966   MODESTY BLAISE    

1967   ACCIDENT    

1967   OUR MOTHER'S HOUSE       

1968   THE FIXER    

1968   RETURN TO LOCHAVER       

1968   SEBASTIAN/MR. SEBASTIAN

1969   THE DAMNED/LA CADUTA DEGLI DEI        

 

1969   JUSTINE       

1969   OH! WHAT A LOVELY WAR  

1970   UPON THIS ROCK     

1971   DEATH IN VENICE/MORTE A VENEZIA

De componist in Venetië wordt niet met name genoemd, maar ongetwijfeld gaat het over de licht homoseksuele componist Gustav Mahler. Weliswaar trouwde hij in 1901 met zijn secretaresse Alma Schindler maar deed dat slechts omdat hij anders niet in aanmerking kwam voor een aanstelling bij de Metropolitan in New York.

Visconti verfilmde de laatste levensdagen van Mahler, als hij in Venetië een beeldschone Poolse jongen ziet die alles heeft waar hij zo naar verlangd heeft. Hoewel de cholera de stad bedreigt, blijft de componist bij zijn idool in de buurt. Een liefde die hem uiteindelijk de dood zal brengen.

1973   NIGHT FLIGHT FROM MOSCOW/LE SERPENT/THE SERPENT       

1974   THE NIGHT PORTER  

1975   PERMISSION TO KILL

1977   A BRIDGE TOO FAR  

1977   PROVIDENCE 

1979   DESPAIR       

1981   THE PATRICIA NEAL STORY

1987   THE VISION  

1990   DADDY NOSTALGIA  

Bij het overlijden van Dirk Bogarde

De Engelse acteur Dirk Bogarde is zaterdag op 78-jarige leeftijd in Londen aan een hartaanval overleden. Zijn bekendste films waren onder meer The Servant (1963). Dood in Venetië (1970) en De Nachtportier (1973).
 

Hoewel hij het imago had van de onmiskenbare Britse gentleman, werd Bogarde geboren als zoon van een Vlaming met Nederlandse bloed die als kunstredacteur bij The Times werkte. Zijn moeder was Spaans. Toen hij als acteur in het Londense theater ging werken veranderde Bogarde zijn geboortenaam Derek van den Bogaerde, omdat die niet op de affiches paste.

Dirk Bogarde begon zijn carrière in matige politiefilms en flauwe komedies. Door een succesvolle filmreeks over rokkenjagende dokters, de zogenaamde Doctor at Large-serie, werd hij in de jaren 50 een tieneridool. Bogarde werd toen soms zo heftig door horden fans belaagd, dat hij zijn gulp liet dichtnaaien voordat hij in het openbaar verscheen.

Op latere leeftijd begon de acteur aan zijn serieuze karakterrollen, onder regie van gerenommeerde cineasten als Joseph Losey. Rainer Werner Fassbinder, Luchino Visconti en Henry Verneuil.

Dirk Bogarde was nooit bang geweest voor controversiële rollen. Het keerpunt in zijn carrière vormde de hoofdrol in Victim (1961), waarin hij een homoseksuele advocaat speelde. Het was de eerste keer dat in Engeland dit onderwerp onverbloemd in een film aan de orde kwam. Voor Bogarde betekende de thriller een breuk met zijn toenmalige leven als tieneridool.

Na Victim maakte de acteur kennis met de Amerikaanse regisseur Joseph Losey die als gevolg van de heksenjacht op communisten in zijn vaderland naar Europa was gevlucht. Met hem maakte Bogarde onder meer The Servant (1963), een beklemmende confrontatie over een aristocraat (James Fox) en zijn bediende (Bogarde) die in een meesterlijk spel van overheersing en onderdanigheid langzaam maar zeker de rollen omdraait. Ook deze film zat vol met homoseksuele verwijzingen. Met Losey maakte Bogarde naar eigen zeggen ook zijn beste film. Accident (1966), waarinhij een op en top Engels- man speelt die wordt geplaagd door grote schuldgevoelens.

Door deze karakterrollen kreeg hij steeds meer aanbiedingen van de belang- rijkste regisseurs van zijn generatie en werd hij langzamerhand beschouwd als een van de beste acteurs van Europa. Van groot belang was zijn samenwerking met de Italiaanse gigant Luchino Visconti met wie hij The Damned (1969) maakte, waarin Shakespeare's Macbeth naar nazi-Duitsland werd verplaatst. en Death in Venice (1970). een meesterlijke bewerking van de gelijknamige roman van Thomas Mann. Met die rol van de componist Von Aschenbach die in Venetië geobsedeerd wordt door een onbeschrijflijk mooi jongetje verwierf Bogarde zijn recht op onsterfelijkheid.

In een van zijn autobiografieën, Snakes and Ladders. beschrijft Bogarde hoe moeilijk het voor Visconti was om zijn meesterwerk te financieren. Zijn Amerikaanse producenten stelden voor om het object van Von Aschenbachs fascinatie maar in een meisje te veranderen omdat dit commercieel beter zou uitpakken. De film werd uiteindelijk gedraaid door een team dat met weinig of geen salaris genoegen nam.

Een andere geruchtmakende film was De Nachtportier (1973) in regie van Liliana Cavani, waarin Bogarde de rol van een ex-nazi speelde die met een van zijn voormalige slachtoffers (Charlotte Rampling) een sado-masochistische verhouding begint. De film zorgde destijds voor een groot schandaal, maar Bogarde heeft hem altijd verdedigt.

Minder te spreken was hij over het eindresultaat van Despair (1978). een Nabokov-verfilming van Rainer Werner Fassbinder die volgens Bogarde de film met de montage verprutste. Voor de hoofdrolspeler was dit aanleiding om jarenlang geen films meer te maken. Pas met Daddy Nostalgie (1991), waarin hij een stervende Engelsman in Zuid-Frankrijk speelt, keerde hij weer voor even terug in de bioscoop.

Op dat moment was Bogarde al bezig met een bloeiende schrijverscarrière. Hij schreef behalve autobiografieën ook romans, zoals zijn debuut A gentle occupation, dat zich afspeelt in 1945 op Java, waar Bogarde als soldaat een tijdlang verbleef

Van zijn 18de tot zijn 26ste heeft Bogarde in het leger gezeten en was hij getuige van vele oorlogsgruwelen.

Over zijn leven is hij in zijn boeken heel gedetailleerd. Hij beschreef onder meer hoe hij als jongen werd misbruikt door een student die hij in een bioscoop had ontmoet. Zijn vaste levenspartner was zijn 'manager Tony Forwood, met wie hij tientallen jaren op een boerderij in Zuid-Frankrijk woonde. De relatie was volgens de acteur zuiver platonisch, maar intens. Toen zijn vriend kanker kreeg, verhuisde het tweetal naar de Londense wijk Chelsea. waar Bogarde ooit zijn acteercarrière begon.