de nacht                                                       De ochtend  

Boven: Geschrokken vogel (1990)              Circusaapje (1989) gouache
     90 x  110 cm                                               80 x 100 cm

DE TWEEDE BLOEI VAN MIQUE DE BOER

Drs. Annelette Hamming

Onder: Alles is toegestaan in mijn droom – tweeluik tempera op doek 120 x 180 cm = gesigneerd 1988

Bij Galerie Hüsstege in Den Bosch is van 20 mei tot eind juni recent werk te zien van Mique de Boer. Veel kleur en vloeiende lijnen kenmerken de hand van deze kunstenares, die in Weesp geboren werd, maar sinds vele jaren in Brabant woont. Ze hoeft niet zo nodig over haar werk te praten: 'Alles wat ik te zeggen heb, zit in mijn schilderijen'.

Sinds een half jaar woont en werkt Mique in hartje Den Bosch. In een straatje vol restaurants en kroegjes loop ik - ondanks de zorgvuldige uitleg -  de onopvallende brandgang toch eerst voorbij. Helemaal achterin het smalle steegje een deur en een steile trap naar boven. De ruimte is licht en wit, een enorme witte poes ligt op een ook al witte bank te slapen. De ramen staan open, maar het is een oase van rust en stilte. Boven de bank hangt een schilderij met veldbloemen langs een waterkant, in groen en wit, zo ijl en teer als het op een vroege zomermorgen buiten kan zijn. Mique: 'Ik ben een erg buitenmens. Vorige zomer ontdekte ik de Maas, daar heb ik veel gewerkt. Omdat ik hier uitkijk op de stad, op daken en antennes, heb ik mijn eigen uitzicht maar geschilderd. Het is dan ook niet te koop'. De kerkklokken van Sint Jan luiden. Mique schenkt koffie in, maar eigenlijk heb ik het gevoel dat ze zit te popelen om verder te gaan met schilderen. 'Sinds ik hier zit, breekt er een soort beest in me los. Ik zou dag en nacht door kunnen gaan, moet daar zelfs mee oppassen, want dat is fysiek niet vol te houden. Maar na mijn nieuwbouwhuis met een kamertje van 3 bij 3 om in te schilderen in een dorp waar men er totaal niets van begreep, is dit een verademing. Ik heb echt het gevoel dat ik aan een tweede bloei bezig ben in mijn leven. In het dorp voelde ik me een nachtbraakster, hier gaan de kroegen ook tot 's nachts door. Het is dan heerlijk, geen telefoon, dus rust, maar wel de wetenschap dat er ook nog anderen wakker zijn'.

Ik zeg tegen haar, dat ik het werk veranderd vind in het afgelopen jaar. Het is evenwichtiger geworden. Mique: 'ja, dieper ook. Heel geleidelijk en rustig is die verandering of ontwikkeling eigenlijk, gekomen. Een jaar geleden was ik nog kwaad over zoveel dingen, dat moest eruit. Die woede is verdwenen. Nadat ik al die moeilijke dingen eruit had geschilderd ben ik ook met bloemen begonnen. Ik weet niet hoe de wereld in elkaar zit, of waarom. Dat heb ik nu losgelaten'. Het werk van Mique de Boer, vaak gouache of gemengde techniek, heeft iets dromerigs. De kleuren, maar ook de lijnen vloeien in dit recente werk meer dan vroeger. Naast de al genoemde bloemen, zoals een Amaryllis, de Irissen van Van Gogh (die minstens zo mooi zijn als het origineel, maar gelukkig minder prijzig) en lenteboeketten, zijn er ook dieren. Er is een geschrokken vogel, die met veel geklapwieker en vaart omhoog schiet en een circusaapje, dat letterlijk 'voor aap' zit. Het is een aandoenlijk beestje, dat vertedering oproept, maar ook een beetje een triest gevoel. Land, lucht en water, vechtende hanen, de onderwerpen zijn veelal op de natuur geïnspireerd. Opvallend zijn drie portretten van vrouwen. Mique: 'Van die ongetrouwde Groningse vrouwen, die achter de ramen zitten te koekeloeren'. Daar hangt enerzijds een sfeertje van mystiek omheen (wie zijn het, waar kijken ze naar?), maar anderzijds ook iets bijna boosaardigs. De vrouw met de oranje haren kijkt uiterst verveeld en minachtend de toeschouwer aan, ze is bepaald niet vriendelijk. Dat staat in contrast met de bloemenschilderijen, die een enorme liefde voor de natuur en een zuiver gevoel voor kleur uitstralen. Mique de Boer gebruikt vaak aparte kleurencombinaties, het groen dat vroeger eigenlijk nooit in haar werk voorkwam duikt nu in allerlei verschillende nuances op, maar ook rood, oranje, paars en roze worden op geraffineerde wijze bij elkaar gebracht. Het rood is meestal donker, wordt opgelicht door oranje, maar echt knalrood gebruikt ze zelden.

De combinatie van de abstracte achtergrond met de figuratieve voorgrond versterkt het zachte in elkaar overgaan van de lijnen. Een van de weinige werken waarin die overgang meer abrupt is, is een schilderij' dat een hoopgevoel uitdrukt. Het toont de resten van een vernietigd huisje, waarop plotseling twee fel paarse viooltjes zijn gaan groeien. Dit werk is geïnspireerd op een 'haiku', een Japans gedicht. Het menselijk contact, of liever het gebrek daaraan, wordt weergegeven in 'Human Chemistry': een figuur zit met de rug tegen een ander aangeleund, ze houden elkaar wel vast, maar het echte contact lukt zichtbaar toch niet. Mique de Boer lijkt zich te kunnen verplaatsen in dieren en bloemen, maar ook in dingen. Als zij 'Het uitzicht van een vogelverschrikker' schildert, voel je daar iets bij, net als bij het aapje of de geschrokken vogel. Het is herkenbaar, ook de dingen die ie niet uit eigen ervaring kent. Het is werk dat een diepe indruk achterlaat, niet omdat het zich aan je opdringt, maar omdat het een heel eigen karakter heeft, waaruit veel gevoel spreekt, maar ook een zekere kwetsbaarheid. Dat maakt het sterk en teder tegelijk, Mique zelf zegt: 'Ik heb het gevoel dat ik nog aan het begin sta van wat ik allemaal doen moet', en voor haar schilderkunst belooft dat dus nog veel!