(overgenomen uit de Elsevier van 3.6.1995)

Een kwart eeuw was hij uitgeverspaus bij de VNU, Drie jaar geleden begon Huib Boermans z’n televisiecarrière bij RTL, waar hij een van de architecten was van de mediafusie met Veronica en Endemol. Leven en laten leven is zijn motto Maar, 'ze moeten in Hilversum hun plaats kennen’
 
De weelde blijft draaglijk: de directievoorzitter van de Holland Media Groep drinkt nog koffie uit een bekertje. Dat maakt de afstand iets kleiner in een kantoor met zes televisieschermen en veel designkilte. Het hemdje met korte mouwen nodigt ook uit tot tutoyeren: Huib Boermans ademt niet het parfum van een tycoon met helikopters, creditcards en bodyguards.

'Natuurlijk ben ik geen Berlusconi. Zolang ik hier zit zal dat machtstype geen kans krijgen. Zeker, de aandeelhouders en het management van HMG streven een financieel doel na. Maar er liggen hier geen lijnen die de programmering van bovenaf bepalen. Laat duizend bloemen bloeien, is de boodschap van het huis. Creativiteit als een open ruimte. Daarnaast zijn we bedrijfseconomisch gewapend om te anticiperen op alle veranderingen die zich de komende jaren nog op de televisiemarkt zullen aandienen. Met de Holland Media Groep heeft Nederland nu een heuse audiovisuele industrie. Onze drie zenders geven werk aan drieduizend man.'

Nog een verschil met Berlusconi: televisie als een politieke contre-pouvoir zegt hem niets. 'De mediafusie van Veronica, RTL en Endemol sluit aan bij de ambities van minister Wijers. Die heeft ook ingezien dat Nederland behoefte heeft aan een duidelijke plek op de elektronische snelweg. Van ons krijgt hij nu een steuntje in de rug. Wijers heeft naar Brussel laten doorklinken dat hij deze venture voor de Nederlandse ontwikkelingen belangrijk vindt. 

Bang voor Brussel is hij niet.

'We hebben in Brussel een halve meter dossiers aangeleverd, op alle onderdelen van de markt. De Europese Commissie heeft daarop een verlengingsperiode van vier maanden genomen om wat dieper in onze papieren te duiken. Wat de omroepzaken betreft, gaan ze hun gang maar ik ben niet bang voor de toetsing aan de Europese fusieregels. Zo er in Brussel al iets van een bezwaar wordt geformuleerd zal het bij een paar aanbevelingen blijven. Nee, dit is geen arrogantie. Wijers  heeft zelf aangegeven dat bij ons concentratiemodel geen sprake is van een communautaire dimensie. Wijers zei ook: "Een zekere vorm van verticale integratie in verband met ontwikkelingskosten en rechten, alsmede schaalvergroting, zijn noodzakelijke randvoorwaarden voor succesvol ondernemerschap in de internationale audiovisuele mediasector. " Hoor je het ook eens van een ander.

Het monopolie van de zon is voor dwepers. Leven en laten leven, zo zit de broadcaster Boermans in elkaar .'Ik ben absoluut voorstander van een sterke publieke omroep. Maar dan wel een zonder al die bos- en heidagen. Ze moeten in Hilversum hun plaats kennen. Het model van de BBC staat als een huis en zal er over tien jaar nog staan. Een publieke omroep moet niet gedwongen worden om volgens het kijkcijferprincipe te werken. Daar ligt de scheiding met de commerciële zenders. Wat ik zo jammer vind is dat al die omroepbaasjes krampachtig willen vasthouden aan wat ze hebben.

Natuurlijk is dat een achterhoedegevecht. Kijk wat er in het buitenland gebeurt: overal wordt de publieke omroep teruggedrongen tot een kleiner marktaandeel. Als er straks in Nederland vijfhonderd kanalen zijn gaat er ook van de publieke omroep nog wat meer af. So what?'

Hilversum heeft een managementprobleem. 'Er zijn heel veel mannetjes betrokken bij de organisatie van de publieke omroep. En dan heb ik het over de top. Als je al die besturen en directies bij elkaar optelt mag je, gezien het marktaandeel dat ze hebben, inderdaad spreken van een waterhoofd. De Holland Media Groep doet het met drie directieleden en drie directeuren. Dat noem ik een slagvaardig college. In een paar maanden hebben we de programmering van drie zenders op elkaar afgestemd. Hier gaan de dingen snel en efficiënt. Ik hoop dat de publieke omroep vroeg of laat mensen vindt voor de juiste setting van het management. Dan kan er eindelijk tussen de publieke omroep en de commerciële zenders een aangename status-quo ontstaan. Nee, niet eerder.'

Als het van Boermans afhangt, komt er geen voetbaloorlog. 'De NOS kan niet zonder sport. Als het voetbal zou wegvallen, duikelen de kijkcijfers enorm. Over die uitgangspositie van de andere partij wil ik onderhandelen. We moeten dus aan tafel gaan zitten voor een zakelijk gesprek. Als die bereidheid bij de NOS niet aanwezig is, tja dan zullen we ons moeten beraden. Dan hebben wij de keuze tussen overbieden of ons oriënteren op andere sporten. Van de ene kant wil ik natuurlijk een deel van de sportrechten, en of dat nu vijfentwintig of veertig procent is, zien we wel als het zover is. Anderzijds: sport is duur en moeilijk te commercialiseren. RTL is ook zonder de PTT-Telecompetitie groot geworden. Het primaat van de KNVB is dus voor ons relatief. Ik wil dat de kijkers van RTL en Veronica voldoende sport wordt geboden, al zal ik over het terugverdienen van sportrechten altijd mijn twijfels hebben.
 

Er zijn nog meer gesprekken met de NOS nodig. 'Veronica-blad heeft een gouden toekomst. Vlak voor september komt er een Veronica-special uit met een oplage van 6,1 miljoen. Het probleem van de programmagegevens moet nog worden geregeld. Er ligt al een poosje een brief van ons aan de NOS die op antwoord wacht. Ach, we komen er wel uit. Nederland is een land van kooplui. Misschien moet het duren tot het vijf voor twaalf is. De gidsen hebben tot zes weken voor de start van het nieuwe seizoen de tijd om de programmagegevens in te zamelen.

Ook als de mediafusie op 1 september operationeel is, zal het televisie geweld in Nederland niet luwen. Er bestaat geen gordel van smaragd waarachter de ingenomen posities zich warm en veilig kunnen voelen. Boermans: 'De geboorte van de Holland Media Groep was nog maar koud aangekondigd of SB6 kwam op de proppen met een Nederlands initiatief. Daarna kwam Arcade met doelgroepzenders. Later hoorden we dat in het noorden van het land plannen werden gesmeed voor abonneetelevisie. Inmiddels heeft FilmNet veertig kanalen in de aanbieding. Ik denk dat wij juist een stimulans voor anderen zijn geweest. Ook een machtsconcentratie als de onze zal de toekomst de komende tien jaar moeten blijven bevechten. Want vergeet niet, grote jongens als NBC liggen in Europa op de loer.

Deze manager kan met een deinende horizon leven. 'Een uitdaging toch? De tree-televisie van nu zal straks ook weer worden beïnvloed door de betaaltelevisie. Dan zijn we weer een jaar of vijfverder.

Daar komt dan nog eens de interactieve televisie bovenop. Het tijdperk dat televisie en computer gaan versmelten komt eraan.'

De strategen van RTL en Veronica zijn alvast voorbereid op deze ontwikkelingen. 'De plannen voor een complete nieuwszender zijn volledig uitgewerkt, zegt Boermans trots. 'Ook financieel hebben we het plaatje helemaal rond. Niet dat we morgen aan de slag willen. Maar je moet creatief blijven in deze business. Binnen onze groep borrelt aan alle kanten van alles op.'

Huib Boermans was vijfentwintig jaar uitgever bij de VNU .Drie jaar geleden begon zijn carrière bij RTL. Aanvankelijk om de belangen van VNU in R TL te bewaken. Dat is nu anders. 'Niemand van de directie zit hier namens een aandeelhouderspartij. We zijn ongebonden aan de aandeelhouders-structuur, zoals het hoort in een modern bedrijf.

Ja, de uitgevers hebben te laat gereageerd op het fenomeen televisie. Talloze synergieën tussen de audiovisuele en de gedrukte media zijn nog onbenut gebleven. Kijk naar de BBC. Die heeft een bloeiende uitgeverij rond een aantal tv-programma's uitgebouwd. Dat kan in Nederland beter. Ik heb een duidelijk samenwerkingsmodel voor ogen met een aantal uitgevers rond evenementen die wij op het scherm brengen. Wimbledon bijvoorbeeld. In ieder geval verwacht ik dat de uitgeverswereld weer zal reageren op het feit dat de televisie nog een groter deel van de reclamekoek zal krijgen. Nu gaat twintig procent van de reclame bestedigingen naar televisie. In het buitenland leren we dat dertig procent een reëel streefcijfer is. De geschreven media moeten zich dus blijven aanpassen; ze zullen naar andere toepassingsvormen moeten zoeken, van televisie afgeleide toepassingsvormen. 

Hoe lang de wittebroodsweken tussen RTL en Veronica zullen duren is nog maar de vraag. De drie zenders komen uit verschillende culturen en tradities. En de ijdelheid en concurrentiezucht van programmamakers is legendarisch. Huib Boermans blijft onverstoorbaar dansen van geluk. 'De partners van HMG hebben ingezien dat ze bedrijfseconomisch geen andere keuze hadden. Er is een moment geweest dat RTL en Veronica het gevecht met elkaar aangingen. Dat is hier in dit huis een fantastische tijd geweest. Het hele bedrijf energiek verenigd tegen die ene vijand buiten de deur, die sensatie. Maar in de besloten directiekamers van RTL en Veronica leefde ook in die dagen het besef dat we tot een akkoord gedoemd waren.

Zonder die fusie waren er alleen verliezers. Je moet je niet vergissen, televisie is enorm duur. Zeker als je voor de dag wilt komen met eigen Nederlandse producties. Goed blijven inkopen op de internationale filmmarkt verplicht eveneens tot krachten bundeling. Anders gezegd: de fusie was ook een keuze voor kwaliteit.'

Veronica en Endemol dreigden de vedettenzender RTL droog te zetten.

'Die boze gedachte heeft even gespeeld, maar beide partijen verkeken zich op de weerbarstigheid van RTL 4 en RTL 5. Door die weerbarstigheid is ook een stuk zakelijke waardering ontstaan.

'De ruige uitval van Joop van den Ende naar RTL is vergeten. Het blijft een feest om met Joop te werken. Zijn creativiteit is onbegrensd. En ach, dat straatgevecht over de vedetten was uitzichtloos. Toen Van den Ende riep dat hij zijn vedetten uit RTL zou terugtrekken, kregen wij van onze juristen te horen: geen paniek, hij kan geen kant op. De advocaten van de tegenpartij riepen precies hetzelfde. Echt bang ben ik niet geweest, maar in die crisisdagen heb ik wel eens gedacht: het zal je maar gebeuren dat je niet meer over Henny Huisman, André van Duin en Ron Brandsteder kunt beschikken. De sterréncontracten zijn voor een familiezender als RTL 4 natuurlijk van levensbelang. ,

Het gezond verstand zegevierde. 'De sterren zelf hadden het ook best moeilijk met het oorlogssfeertje. Ze zagen zich al voor de rechter staan. Iemand als Huisman heeft een grote loyaliteit met RTL. Toen de dreiging met contractbreuk speelde zat ik met hem hier aan tafel.

Henny houdt van paarden, Ik zei dus: Henny, een paard erbij en dan gaan we samen weer als vanouds verder. Grapje natuurlijk.'

Huib Boermans houdt zich bezig met de hoofdlijnen van de programmering en van het inkoopproces. Hij is dus creatief betrokken. 'Natuurlijk kijk ik achteraf met IP ook terug op wat het heeft opgeleverd. Maar ik vind het belangrijk dat ik alle programma's in een vroeg stadium heb gezien. Met de fusie kunnen we een beroep doen op vier productiemaatschappijen die ieder met hun eigen programmatische invalshoeken komen. Er hoeft dus niet te worden gevreesd dat onze drie zenders zullen vergroeien tot een eenheidsworst. Ook al niet omdat is geopteerd voor sterke programmaleiders die met een gezonde eigenzinnigheid naar de programmering kijken. Aan de 'identiteit van de zenders wordt niet geraakt.'

Het doodgeboren kindje RTL 5 is springlevend en dat vervult de manager met sentimentele trots.

'Ik beleef de vreugdevolle sensatie' dat RTL 5 constant in ontwikkeling is. Aanvankelijk wilden we op 5 een hoger publiek bereiken, maar zo werkt het niet. Televisie blijft brood en spelen. Sinds we ook op 5 primair voor entertainment hebben gekozen zit de groei erin. Het marktaandeel is gestegen van vijf naar tien procent. Een paar maanden geleden is uit fundamenteel onderzoek nog gebleken dat RTL 5 in merkimago fors omhoog is gegaan. De zender heeft zijn eigen publiek gevonden.

'Het voetbal gaat straks naar Veronica, maar RTL 5 blijft wel de zender voor de grote sportevenementen. Daarnaast ligt het accent op reality-televisie. En: 5 wordt onze vechtzender. We weten nog niet hoe de programmering van SBS er zal uitzien maar wij kunnen ons op RTL5 altijd aanpassen. Ook met de prijsstrategieën, als dat nodig zou zijn. Mocht SBS gaan stunten met de prijs voor reclamespots, wat ik ze niet aanraad, dan zullen ze aan RTL 5 een geduchte tegenstander hebben. ,

De 53-jarige Huib Boermans heeft ook een schoteltje in de tuin. Met kinderlijk genot zegt hij: 'Een prachtig ding dat je alle kanten op kunt draaien. Ik kan dagelijks 150 kanalen bekijken, van Dubai-TV tot de Scandinavische zenders. Voor ik ga slapen loop ik alles nog eens door. Het is fascinerend om te zien dat er iets bestaat als een nationaal programma. Die 150 zenders pakken uit met een eigen identiteit.  

De televisiedemocratie und kein Ende.

'Van de ene kant is dat verontrustend, ja. Alles gaat staccato. De images bepalen wat er is of niet is. Daarmee komen zinvolle argumenten en gedachten niet tot hun recht. Het is een tact of life, je ziet het overal. Een en ander betekent dat politici zich beter moeten trainen om het medium te bespelen.

Ik hoor hem denken: wat een vraag. 'Televisie die echt ontroert? Dan kom ik toch bij het nieuws terecht. De beelden uit Sarajevo. Daar kan geen drama tegenop.'

Bij VNU was hij met de Donald Duck een van de Disneykoningen. Helemaal los van drukinkt is Boermans niet. 'Als ik zestig ben, koop ik een oude degelpers. Dan ga ik hele kleine boekjes in een hele kleine oplage maken. Mooie verhalen en gedichten over het leven.' .