* 1946 - Phil Bloom in een nooit uitgezonden fragment van het VPRO-programma Hoepla.

Aan de gevel van het Trouwgebouw in Amsterdam maakt de krant reclame voor het nieuwe formaat.

1 februari 2005:

Trouw is vandaag voor het eerst verschenen op tabloidformaat. Maar daarbij worden herinneringen opgeroepen, die niet geheel waarheidsgetrouw zijn.

Het gebouw van het dagblad Trouw, aan de Wibautstraat in Amsterdam, vertoont dezer dagen een opmerkelijke aanblik. Op twintig meter breedte is aan de voorgevel een spandoek bevestigd, dat reclame maakt voor het nieuwe, kleinere formaat waarin de krant vanaf vandaag verschijnt. Behalve de tekst `Trouw compact' staan er twee foto's op: links prijkt een lezeres die - afgezien van een blote knie - vrijwel geheel verdwijnt achter de krant op het oude, grote formaat, en rechts zien we dezelfde jongedame met de nieuwe krant, die nu alleen nog haar intieme delen aan het zicht onttrekt. Verder wekt ze de indruk geheel ontkleed te zijn.

Gisterochtend - de laatste dag in de oude verschijningsvorm - vulde Trouw de voorpagina over vrijwel de gehele breedte met een foto van deze gevelreclame. ,,De foto's op het spandoek zijn een verwijzing naar een geruchtmakende uitzending van het tv-programma Hoepla uit 1967'', meldde het bijschrift. ,,Daarin zat de 21-jarige kunstenares Phil Bloom in een stoel in de studio Trouw te lezen. Toen ze voor de camera langzaam haar krant tot op de enkels liet zakken, bleek dat ze geheel ongekleed was. Heel Nederland - ook Trouw - sprak er schande van.''

Maar zo was het niet helemaal. In werkelijkheid verwijzen de foto's naar een opname die wel is gemaakt, maar nooit werd uitgezonden.

Ten behoeve van hun hippe, avant-gardistische VPRO-programma Hoepla hadden de makers, onder wie Wim T. Schippers en Hans Verhagen, in de studio een hippieachtige groep mediterenden verzameld die zich onderwierpen aan de wijsheden van de zenboeddhist Taisen Y. Deshimaru. Op een sofa, iets ter zijde van dit gezelschap, zat de ranke Phil Bloom met een nummer van Trouw. Naakt las ze daaruit een verontwaardigde ingezonden brief voor, die over de vorige uitzending van Hoepla ging.

Om alvast enig misbaar teweeg te brengen, stuurde de VPRO een foto van deze opname naar de kranten. Onverwijld protesteerde Trouw tegen het gebruik van de krant in deze context. Het protestants-christelijke dagblad, dat zich in zijn kolommen zo vaak tegen de baldadige VPRO-medewerkers had gekeerd, wenste niet door deze oproerkraaiers te worden beledigd. Dat leidde tot ongerustheid bij de toen nog door dominees geleide omroep. En er werd snel een excuus gevonden om de uitzending tegen te houden. Op de achterpagina van de opengeslagen Trouw stond immers, duidelijk leesbaar, een advertentie van Fiat. Terwijl reclame bij de publieke omroep verboden was.

In het geheim maakte Hoepla daarna een andere opname, die uiteindelijk wel is uitgezonden. Nu zat Phil Bloom achter een andere krant (Het Vrije Volk) en las het bericht voor dat ze in deze uitzending niet naakt zou verschijnen.

Daarna gaf ze de krant aan een in beeld gestoken hand en keek lang en peinzend in de camera - naakt. Ten slotte werd vlak boven haar blote borsten het adres van de VPRO geprojecteerd, als een uitnodiging om het lidmaatschap op te zeggen. “Nog nooit in de geschiedenis van de televisie zijn kijkers zo subtiel getart'', schreef Simon Carmiggelt in Het Parool.

En ook was er nooit eerder een bloot meisje op de televisie verschenen. De Telegraaf repte van vunzige onwelriekendheid''. Na een klacht van de SGP voelde premier De Jong zich zelfs verplicht het programma te beschuldigen van ,,slechte smaak''. Maar hij voegde eraan toe dat de goede zeden niet dermate in gevaar waren gebracht dat men maatregelen tegen de VPRO moest nemen.

De geschiedenis leert derhalve dat Trouw destijds de dans is ontsprongen. De eeuwige televisieroem is de krant ontgaan; alleen de foto's bleven bewaard. Des te pikanter dat men er ruim 37 jaar na dato toch nog enige goede sier mee wil maken.