* Alkmaar 1647 ‑ † Berlijn 1687

Na zijn promotie te Leiden vestigde hij zich als arts te Alkmaar en Den Haag. Hij schreef een Tractaat over het excellente kruyd thee (1672), dat de thee als universeel geneesmiddel aanbeval, maar waarvan men dacht dat het een reclame was voor de Oost‑Indische Compagnie. T

Teleurgesteld trok Bontekoe naar Duitsland, werd er lijfarts van de Berlijnse keurvorst Frederik Willem en hoogleraar te Frankfort a/d Oder.

Evenals Sylvius de la Boë was hij een vurig aanhanger van de chemiatrie.

Hij was geboren op het Verdronkenoord 35; kleine zandkleurige steen op de voorgevel: "Geboortehuis van dr.Cornelis Bontekoe de theedokter 1647‑1685.

Hij stamde uit een geslacht van apothekers en leerde ter plaatse het vak van chirurgijn. Dat was een halfmedische figuur, die zich uitsluitend met de buitenkant van het menselijk lichaam gebroken benen en dergelijke, bezig hield en nogal laag stond aangeschreven.

Maar de aspiraties van Bontekoe reikten verder. Hij wilde zich in het gilde van de echte doctoren voegen, ter genezing van inwendige ziekten, en ging voor dat doel studeren in Leiden. Hij bracht het er goed van af, promoveerde en vestigde zich aan de Oudegracht in Alkmaar, waar bij een bloeiende praktijk opbouwde, mede door, de toepassing van nieuwe geneesmethoden.

In de 17^de eeuw ontstond als gevolg van de groeiende wereldhandel een grote belangstelling voor exotische medicijnen, die de schepen van de Oost‑ en West‑indische Compagnie op hun terugvaart,meebrachten. Dat waren onder andere perubalsem, kinabast tegen koorts en thee. Die huiselijke drank werd destijds als medicijn beschouwd en sterk aanbevolen door een beroemd man als dokter Nicolaas Tulp. De grootste voorstander echter was Cornelis Bontekoe, die de mensen stimuleerde om voor een goede gezondheid veertig (40!) koppen per dag te drinken.

Dit bracht hem in conflict met de apothekers, die nog een andere grief tegen Bontekoe hadden: hij maakte zijn eigen medicijnen, omdat hij afkerig was van het toen gebruikelijke aderlaten. De 'theedokter’ want zo was hij gaan heten, werd het voorwerp van afgunst en achterklap, die tot een soort hetze uitgroeiden. Door dit alles liep zijn praktijk achteruit en zag hij zich genoodzaakt Alkmaar te verlaten.

Later vestigde Bontekoe zich in Berlijn, waar hij: hoog aanzien kwam te zijn. Hij schopte het zelfs tot lijfarts van de keurvorst van Brandenburg. Op 13 februari 1685 overleed hij na een ongelukkige val, die hem zwaar schedelletsel toebracht. Daar was geen kruid, zelfs geen thee, tegen gewassen.

F.G. DE RUITER