Europees Commissaris via ECHO (European Community humanitarian Office

Jaarlijks mag ECHO 764 Miljoen ECU uitgeven aan noodhulp *Onzichtbaar. Dit  geld gaat naar bestaande organisaties als VN en UNHCR, Euopa financiert ongeveer de helft van alle activiteiten van de VN.

*Vlaggen – Het ergert Bonino dat mensen op de televisie alleen vlaggen van het Rode Kruis zien en denkrn dat Europa niets doet.

Anderhalve week geleden posteerde Emma Bonino (48) zich voor de Brusselse tv‑ploegen. Ze was razend omdat de Veiligheidsraad van de VN een besluit over het sturen van een interventiemacht naar Oost‑Zaïre voor zich uitschoof.

Boos riep ze: 'De medewerkers van de VN gaan naar hun weekendhuizen op Long Island, terwijl in Afrika mensen sterven van de honger.'

De Europese commissaris voor noodhulp, visserij en consumentenzaken schuwt het populisme niet. Als doorgewinterd politica weet ze beter dan wie ook dat de VN geen onafhankelijk opererend instelling zijn, maar een permanente vergadering van landen die niet makkelijk tot overeenstemming komen. Bonino weet ook dat als zij de VN de schuld geeft, dat in menige huiskamer goed valt. De VN die iets fout doen, dat is begrijpelijke taal. Begrijpelijker dan de huiver van VN-leden om zich in een Afrikaans wespennest te steken.

Emma Bonino is activiste pur sang. Een radicale Italiaanse die de dagen van hongerstakingen en nachtjes in de cel achter zich heeft gelaten, en haar uitgesproken talent en ervaring met het bespelen van de media graag toepast. Ook nu ze zelf deel uitmaakt van de macht, is geen theater haar te veel om haar doel te bereiken. Of het om visquota gaat of om een humanitaire ramp. Sinds ze in 1994 tot de Commissie toetrad, trekt ze de aandacht. Zo was ze in 1995 de eerste die na de val van de Bosnische enclave Srebrenica het woord 'genocide' in de mond nam. Ze brak onderhandelingen met Marokko af over een visserijakkoord en opperde geïrriteerd dat de Europese Unie haar 'relaties met Rabat zal herzien'.

Sindsdien maakte ze ruzie met de Canadese en Spaanse vissers over het terugdringen van de visquota. In juni kreeg ze het aan de stok met de Nederlandse minister Van Aartsen die ze ervan beschuldigde te weinig inspanningen te plegen. Een week later bood ze vrolijk haar excuses aan: het was een misverstand geweest, ze was juist bijzonder te spreken over het Nederlandse visserijbeleid. Het Britse weekblad The Economist gaf haar eind oktober het rapportcijfer 9/10: 'Amusant. Dol op gevaar,maar gezegend met gezond verstand.'

Emma Bonino is behalve bevlogen, pragmatisch. In Italië maakte ze deel uit van de Radicale Partij, een opmerkelijk clubje dat nu is gereduceerd tot een zetel in het Italiaanse parlement die wordt ingenomen door de goeroe van de Italiaanse radicale scene: Marco Panella. Samen met Panella bevocht ze in de jaren zeventig en tachtig de in hun land zo gevoelig liggende rechten op abortus en echtscheiding.

Hoe progressief ze ook waren, ze wisten altijd afstand te bewaren tot de Italiaanse oppositie: de communisten. Toen de mediatycoon Berlusconi zijn entree maakte in de politiek sloten Bonino en Panella een verbond met hem. Haar fans moesten wel slikken, maar de samenwerking legde Bonino, die in het Europees parlement zat, geen windeieren. Op instigatie van Berlusconi die in 1994 premier was, werd ze een van de twee Italiaanse commissarissen in Brussel.

Bij de eerste bespreking met Commissievoorzitter Santer was het meteen raak. Bonino weigerde commissaris consumentenzaken te worden. 'Niets persoonlijks hoor,' zei ze, 'maar ik was benoemd door de derde nettobetaler van de Europese Unie dus, die portefeuille was uit balans.' De Spaanse commissaris Marin moest afstand doen van 'noodhulp' dat aan Bonino's taken werd toegevoegd. Later kreeg ze de voor Noorwegen gereserveerde 'visserij' erbij, na het 'nee' van de Noren tegen Europa.

'Federalist in hart en nieren,' noemt ze zichzelf. Ze doet alles om de Europese zaak te bevorderen en ze vindt het noodzakelijk dat de EU een eigen buitenlands beleid ontwikkelt. Om dit kracht bij te zetten stuurde ze in september een artikel naar de Financial Times. Naar aanleiding van het gebrekkige optreden van de Europese Unie in een reeks van crises van Irak, Rwanda, Burundi tot en met voormalig Joegoslavië, constateerde ze: 'Het mag nauwelijks verbazing wekken dat de publieke opinie dat gepraat over veiligheidsbeleid als een luchtkasteel ziet.' Bonino deed een voorstel, dat volgens haar zo kan worden uitgevoerd. Graag zou ze de WEU, het slapende militaire samenwerkingsverband van een aantal Europese landen, inzetten voor humanitaire acties. Als de WEU het transport en de logistiek van hulpacties op zich neemt, is de Europese Unie niet langei afhankelijk van andere instanties als UNHCR en Unicef. Zo krijgt Europa een duidelijker gezicht in de wereld en kan Bonino's geld dat ze nu besteedt aan transport, naar hulpgoederen.

Bonino's eigenzinnigheid valt niet altijd in goede aarde. In reactie of dit artikel zei een geïrriteerde Comissie ­ambtenaar: 'Ze moet eens nadenken in plaats van continu voor de camera's te springen.'Noem een kwestie en ze heeft ervoor gevochten. Ooit belde ze vanuit een illegale abortuskliniek de politie en liet zich vervolgen. De drie weken gevangenisstraf gebruikte ze voor een campagne voor abortus. In New York werd ze opgepakt wegens het verstrekken van schone naalden aan drugsverslaafden. Nu slaat ze zich kettingrokend door dossiers over vis en honger en zegt: 'Mijn passie is hoe individuen de maatschappij kunnen veranderen, dwars tegen partijpolitiek en bureaucratie in.'

M.m.v. Elsbeth Tiedemann (Brussel)