BENEDICTUS XIV, eigenlijk: Prospero Lorenzo Lambertini
*Bologna 31-3-1675 – † Rome 3-5-1758, 246e paus (1740-1758)
Na jarenlange werkzaamheid in dienst van de curie, werd hij in 1727 aartsbisschop van Ancona, in 1726-28 kardinaal en in 1731 aartsbisschop van Bologna. Benedictus was beroemd canonist, een vrome, geleerde, vooral als jurist gewaardeerde paus. De zgn. Benedictina (declaratio) van 4 nov. 1741 verklaarde de gemengde huwelijken die in Nederland en België zonder de tridentijnse vorm gesloten waren, geldig. Hij had grote belangstelling voor kunsten en wetenschappen. Aan de zgn. ritenstrijd maakte hij een einde door aan de missionarissen de toepassing van Chinese ritten en gebruiken te verbieden (1742). In felle strijdvragen rond het jansenisme handhaafde hij de vrijheidvan de theoloog tegen al te snelle beschuldigingenvan ketterij; de normen voor de index herzag hij in opvallend milde geest (1758).
Hij verbeterde de kerkelijke wetgeving, sloot menig concordaat en bevorderde de cultuur. De heiligverklaringsprocessen geschieden nog altijd volgens strenge regels die door Benedictus zijn opgesteld. Werken: De servorum Dei beatificatione et beatorum canonisatione (4 dln. 1734-1738), De synode dioecesana (1748).