BOLINGBROKE, Henry Saint-John
Engels staatsman en publicist (1678-1751)
(sinds 1712) viscount,
* 10.10.1678 Battersea - † 12.12.1751 Battersea.
Bolingbroke sloot zich aan bij de Tories, kreeg door zij.n retorisch talentinvloed in het Lagerhuls en was van 1704-08 minister van Oorlog. Daarna kwam hij in steeds scherper tegenstelling tot de Whigs en werd na hun val minister van Buitenlandse zaken. Hij bestreed Marlborough en was Een voornaamste instigator van de vrede van Utrecht.
Zijn poging de successie zo te regelen dat de mannelijke lijn van de Stuarts weer zou opvolgen mislukte, zodat bij koningin Anna's dood (1714) het Huis van Hannover aan het bewind kwam wat de val van de Tories betekende: Bolingbroke werd in staat van beschuldiging gesteld, vluchtte naar Frankrijk en was vanaf 1716 secretaris van de pretendent Jacobus (zgn. III) Stuart.
In 1723 kon hij naar Engeland terugkeren, maar bleef verder ambteloos. De strijd tegen de Whigs zette hij met de pen voort.
Bolingbrokes denkbeelden, waarin hij zich een voorloper van de Verlichting toonde, hadden invloed op Voltaire.
Werken: Idea of a patriot king (1738) en Letters on the study and use of history (2 dln. 1752).
LITT.: C. Petrie, Bolingbroke (1937); J. Hart, Viscount Bolingbroke (1965).