BOELGAKOV, Michael Afanasjevitsj
Russisch prozaïst en toneelschrijver (1891-1940)
* Kiëv 2 (Russ 14).5.1891 – †
Moskou 10.4.1940
Hij studeerde medicijnen te Kiëv en praktiseerde tot 1920 als arts.
In 1919 publiceerde hij enige verhalen o.d.t. Zapiski joenovo vratsja (Ned. vert.: Verhalen van een jonge arts, 1974; Morfine, 1983), emigreerde in 1921, doch keerde in 1923 naar Rusland terug. In 1930 werd hem verboden opnieuw te emigreren, maar bezorgde Stalin hem een baan als regie-assistent bij het Moskouse Kunsttheater. Zijn verhalen en toneelstukken hebben veelal een satirisch karakter en hekelen het despotisme en de bureaucratie van de toenmalige Sovjet-Russische autoriteiten, als gevolg waarvan de meeste van zijn werken in eerste instantie niet gepubliceerd konden worden. Pas na de dood van Stalin kwam hier verandering in. Tot zijn belangrijkste werken behoren de romans Belaja gvardija (= De witte garde, 1925; in Engeland verschenen 1969), waarvan hij een toneelbewerking maakte o.d.t. Dni Toerbinych (= De dagen van de Toerbins, 1926; Duitse vert. 1928), en Master i Margarita (geschr. 1928–1940, in Frankrijk verschenen 1968; Ned. vert.: De meester en Margarita, 1968), de toneelstukken Zojkina kvartira (= De woning van Zojka, geschr. 1926; Duitse vert. 1929), dat in de Sovjet-Unie met groot succes werd opgevoerd, maar nooit gedrukt, en Beg (= De vlucht, geschr. 1926–1928) en de verhalen Sobatsje serdtse (1925; Ned. vert.: Hondenhart, 1969) en Rokovyje jajtsa (1929; Ned. vert.: De noodlottige eieren, 1930;
De eieren der Rampp-spoed, 1970); het laatste verhaal is een van de eerste, enigszins op Herbert George Wells geïnspireerde, voorbeelden van Russische science fiction. Sterk autobiografische trekken vertoont Teatralnyj roman (= Theaterroman, geschr. 1936–1937, uitg. 1966; Ned. vert.: Zwarte sneeuw, 1972). In Zjizn gospodina de Moljera (uitg. 1962; Ned. vert.: Het leven van de heer Molière, 1973), een vie romancée van Molière, wordt het conflict tussen een auteur en een tiranniek regime op niet mis te verstane wijze beschreven.