30 oktober 2000

In een aan haar gewijde Tsjechische documentaire uit 1995 zei actrice Lída Baarová dat geen van haar films zo opwindend was geweest als haar leven. Binnenkort publiceert Kettermann+Schmidt de memóires van de afgelopen vrijdag na een lange ziekte in Salzburg op 85-jarige leeftijd overleden diva van de Duitse UF A-studio. Daarin heeft ze heel wat uit te leggen en toe te lichten.

De in 1914 in Praag toen behorend tot Oostenrijk-Hongarije als Ludmila Babkova geboren ster leek na enkele Tsjechische films en een opvallend Duits debuut in Barcarole (Gerhard Lamprecht, 1935) een glanzende carrière tegemoet te gaan. Ze was getrouwd met haar tegenspeler Gustav Fröhlich, die haar in 1938 op heterdaad betrapte tijdens overspel met de zeventien jaar oudere propaganda minister Joseph Goebbels. Aanvankelijk beoogde Goebbels een ménage a trois met zijn vrouw Magda, maar zag zich genoodzaakt de Führer toestemming te vragen voor een scheiding. Hitler weigerde, omdat zulks de gezinspolitiek van het Derde Rijk geen goed zou doen, en stuurde Baarová terug naar Praag. Historici zijn geneigd om de heftigheid van de door Goebbels geëntameerde Reichskristallnacht (9 november 1938) mede te verklaren, uit een geslaagde poging om zijn politieke positie na deze affaire te versterken.

In het protectoraat Bohemen - Moravië maakte Baarová vervolgens enkele van haar beste filmrollen, en zou zich naar eigen zeggen ; hebben beziggehouden met antifascistische spionage. In 1941 werd ze door de nazieautoriteiten verbannen naar Italië. Ook daar vervolgde Baarová vanaf 1943 (La famarina) haar filmcarrière. Ze speelde er voor en na 1945 in een dozijn films, waaronder Fellini's I vitelIani (1953). In de tweede helft van de jaren vijftig volgden enkele Spaanse films. Ze was inmiddels hertrouwd met een Tsjech, een neef van de stalinistische minister van Binnenhaalde Zaken, en trok zich terug in Salzburg. Daar ontdekte Rainer  Werner Fassbinder, Baarová, en gaf haar in 1971 een rol in de oorspronkelijke theaterversie (in Frankfurt) van Die bitteren Tränen der Petra van Kant.  

Op I vitellanina zijn de 43 films waarin Baarová speelde vergeten of verloren. Maar een plaats in de geschiedenis heeft ze door haar levensloop vol vraagtekens zeker verdiend.