*Siëna ? –† Cività Castellana 1181, 169e paus (1159-1181)

Alexander III overhandigt het zwaart aan doge Zioni

Heel zijn pontificaat wordt gekenmerkt door conflicten vooral met Frederik Barbarossa, door 4 tegenpausen (Victor IV, Pascihalis III, Calixtus III en Innocentius III) en door verbanningen uit Rome waarbij hij zijn toevlucht in Frankrijk zocht. Zijn conflict met keizer Frederik I, die aan de kant van de tegenpausen stond, eindigde met de erkenning van Alexander door de Duitse keizer bij de vrede van Venetië (1177); in het geschil niet de Engelse koning Hendrik II, naar aanleiding van de Clarendon-artikelen, zegevierde de paus (II 72) en Eduard de Belijder en de vermoorde Thomas Becket werden heilig verklaard; in 1179 riep hij her elfde algemeen concilie, het derde van Lateranen bijeen, waarop hij de rechten van de Romeinse kerk verdedigde en bepaald werd dat voortaan degene paus is, die twee derde van de stemmen van de kardinalen gekregen heeft; de keizer werd hierbij niet meer genoemd. Deze paus, die zich onderscheidde door zijn gematigdheid, behoorde tot de werkelijk grote figuren van zijn tijd. Litt. M. Pacant, Alexander III (1956).