tevens theoloog, kabbalist en wonderdokter.
* 14.9.1486 Nettesheim bij Keulen - † 18.2.1535 Grenoble.

Nadat hij in Keulen en Parijs gestudeerd had, waar hij in contact kwam met alchemistenclubs en zelf in 1507 een geheime bond oprichtte, waarvan hij de leden financieel uitbuitte, stichtte hij in Avignon een 'goudfabriek', waarvoor hij zelfs bisschoppen wist te interesseren. In 1509 gaf hij in Dóle kabbalistiek en schreef daar zijn Occulta Philosophia, een leerboek voor magie, waarin hij aan stenen, kruiden en getallen, geheime  krachten toeschreef. Later zwierf hij rond in Engeland (1510), Italië (1511), waar hij het eerste van zijn drie zeer ! kinderrijke huwelijken sloot, en Frankrijk (1519-20). In 1524 was hij de lijfarts en hofastroloog van de moeder van koning Frans van Frankrijk, te Lyon, bij wie hij spoedig in ongenade viel. Door Margaretha van Oostenrijk werd hij aangesteld als geschiedschrijver aan het Hof der Nederlanden. Zijn schuldeisers zorgden er voor dat hij te Brussel in de gevangenis terechtkwam. Hij ontvluchtte, maar werd in Lyon opnieuw gearresteerd, omdat hij roddelde over de moeder van de koning, en kwam op de pijnbank terecht (1535).

Zijn vrienden bevrijdden hem, maar hij stierf kort daarna. Bewonderd en verguis tijdens zijn leven, was deze onevenwichtige en onrustige renaissancemens een van de merkwaardigste figuren uit de 16^de eeuw en Goethe koos hem als voorbeeld en model voor zijn Faust. Hij was vol  twijfelzucht en had een voorliefde voor betrekkelijke en schijnbaar tegenstrijdige waarheden. Zijn houding ten opzichte van de kerk was dubieus, en bewoog zich tussen felle vijandigheid en mystieke onderdanigheid. Zijn werken hebben grote cultuurhistorische waarde, hoewel ze niet origineel zijn, omdat hij veel aan anderen, b.v. Erasmus ontleende. Hij schreef o.a. De nobilitate et praecellentia foeminei sexus (1532) en Orationes (1535).

LITT.: L. Lindeboom, Stiefkinderen van het Christendom (1929); H. Grim, Agrippa van Nettesheim (1953).