* 24 juli 1817, Biebrich – † 17-11-1905, Slot Hohenburg bij Tölz

Oudste zoon van hertog Wilhelm I, trad in Oostenrijkse krijgsdienst, studeerde aan de Weense universiteit en aanvaardde de  regering op de 20^ste aug.1839.In 1848 stond hij onder de druk der omstandigheden een grondwetswijziging toe, maar voerde in 1849 weer  een reactionait beleid, waarbij hij zich helemaal op Oostenrijk orienteerde. Op staatkundig gebied volgde hij de leiding van Oostenrijk; zo koos hij ook in  1866 de zijde van dit land in de strijd met Pruisen, wat hem op verlies van zijn hertogdom te staan kwam, dat door Pruisen geannexeerd werd. Daarna voerde Adolf langdurige onderhandelingen over de Nassause domeinen, die hij als zijn eigendom beschouwde, terwijl Pruisen hem niet in het bezit van deze uitgestrekt goederen wilde laten.  Bij verdrag van 22 september 1867 moest hij genoegen  nemen met het behoud van enkele kastelen en een  schadevergoeding van 8 ½ miljoen Thaler. In 1889 trad hij op als regent van Luxemburg voor de toen ernstig zieke koning Willem III  der Nederlanden. Door de dood van  Willem III der Nederlanden in 1890, die slechts een dochter, koninging  Wilhelmina der Nederlanden, naliet, werd Adolff tot groothertog van Luxemburg uitgeroepen. Hij volgde als naaste manlijke verwant, deze op als groothertog van  Luxemburg, waar de Salische wet gold. In 1902 noopte zijn gezondheid hem, zijn zoon Willem, sinds 1889 generaal in Oostenrijkse dienst, tot stadhouder te benoemen. Zijn eerste huwelijk, met Elisabeth Michaïlovna, grootvorstin, bleef kinderloos. Uit een tweede huwelijk dat hij in 1851 aanging met  Adelaide van Anhalt, werden twee kinderen geboren, een zoon, Willem Alexander, die zijn vader in Luxemburg opvolde en een dochter, Hilda die huwde met de kroonprins van Baden.

Het Groothertogdom Luxemburg behoorde van 1815 tot 1866 tot de sedertdien opgeloste Duitsche Confederatie. Wijlen onze Koning Willem III, was er tot zijn dood, in November 1890, Groothertog van. Hij werd opgevolgd door den tegenwoordigen Groothertog Adolf, Hertog van Nassau, daar volgens de Luxemburgsche constitutie de kroon niet in vrouwelijke linie kan overgaan.

Bij het Verdrag van Londoe van 1876 werd Luxemburg tot neutraal grondgebied verklaard. Op handelsgebied is het aangesloten bij de Duitsche Tolvereeniging.

De bevolking van Luxemburg bedraagt ongeveer 220.000 menschen. De tegenwoordige Groothertog is in 1851 gehuwd met Adelaïde Marie, dochter van Prins Friedrich van Anhalt. Zij hebben twee kinderen: Prins Wilhelm, ~ den Erfgroothertog, die in 1852 werd geboren en die gehuwd is met Marie Anna, dochter van Hertog Miguel van Braganza, en Prinses Hilda, die in. 1885 huwde met Hertog Friedrich, zoon van den Groothertog van Baden.

Erfgroothertog Wilhelm heeft vier kinderen: