Neef van Johann Christoph

* 25.2.1768 Stettin – St.- Petersburg 30.1.1843

Van 1786 tot 1790 legde hij zich te Leipzig toe op de rechtsgeleerdheid en wijsbegeerte. Na voleindigde studies, vergezelde hij vrouwe v. Plettenberg, een Koerlandsche dame, op hare reis door Midden- en Zuid-Europa, die drie en een half jaar duurde. In 1793 verliet Adelung Italië en kwam in 1794 te St.- Petersburg, waar hij bestuurder van de Duitschen schouwburg werd.

In 1803 benoemde keizer Alexander hem tot onderwijzer zijner beide broeders, Nikolaas (die van 1825 tot 1855 keizer werd) en Michaël.

Sedert 1815 stond Adelung in wetenschappelijke verbintenis met de rijkskanselier Rumanzow, teneinde de handschriften, die betrekking hadden op de oudere geschiedenis van Rusland, op te zoeken en te rangschikken.

Deze verbintenis duurde tot aan de dood des Kanseliers en heeft veel bijgebracht tot opheldering van Ruslands historie.

In 1824 werd Adelung directeur van het Oostersch Instituut, dat aan het ministerie van Buitenlandse zaken is verbonden;

Hij schreef Leben der Freihern von Heberstein und von Meierberg".

Als archeoloog beschreef hij de Korsunische deuren in de dom der St. Sophia te Nowgorod. overblijfselen van middeleeuwsche kunst. Als taalkundige gaf hij "Nachrichten von altdeutschen Gedichten" (Königsberg 1796, 1798, 2 dln);

“Katharinens Verdienste um die vergleichende Sprachenkunde" (s.Petersburg, 1815); Übersicht aller bekannten Sprachen" (s. Petersburg, 1820) en een Bibliotheca Sanscrita et. Gothica". In zijn laatste levensjaren hield hij zich bezig met het opsporen van buiten!andse berichten over de vroegere toestand van Rusland. met plan daarover drie verschillende werken uit te geven. Adelung was Keizerlijk-Russisch staatsraad en president der Aziatische academie te s. Petersburg.