ADALBOLD II
bisschop van Utrecht (1010-26)
* ca. 975 - † 27.11.1026.
Hij was een leerling van de kathedraalschool van Notger te Luik, scholasticus van het klooster Lobbes en werkzaam in de kanselarij van keizer Hendrik II. Hij was van 1010-26 bisschop van Utrecht en een van de geleerdste mannen van zijn tijd. In opdracht van de keizer moest hij de opkomende lekenvorsten bestrijden, vnl. graaf Dirk III van Holland, die hem en zijn bondgenoten in 1018 bij Vlaardingen versloeg.
Van 1017-23 werkte hij aan de wederopbouw van de afgebrande St. Maartenskerk (dom) te Utrecht. Hij heeft het grondgebied van de bisschoppen van Utrecht uitgebreid en de kloosterhervorming ingeleid, m.n. de Heiligenberg (bij Amersfoort). Hij was een uitmuntend wiskundige, schreef een commentaar op Boëthius en zijn bekendste werk is het leven van Hendrik II (vita Heinrici), dat echter slechts gedeeltelijk door hem geschreven schijnt te zijn.
LITT.: C. Pijnacker Hordijk. Lijsten van prelaten vóór 1300 (Groningen 1911) blz. 17-18. 23-24; J. Romein, Geschiedenis der Noord-Nederlandsche geschiedschrijving in de Middeleeuwen (Haarlem 1932). blz. 30-33.