ABARBANEL, Judah
Geneeskundige en schrijver (~1460-63 - ~1520-35)
Geneeskundige en schrijver - Spaanse Jood
- tussen 1460 en 1463 waarschijnlijk te Lissabon - † tussen 1520 en 1535
Toen de Joden in 1492 door de R.K. koningen verdreven werden, vestigde hij zich metterwoon in Italië. Hij oefende eerst te Napels, daarna te Genua, de geneeskundige praktijk uit. Onder de naam Leon(e) (H)ebreo schreef hij zijn beroemde Dialoghi d'amore, een werk dat hij (waarschijnlijk in het Spaans) reeds in 1502 had voltooid. De oude uitgave die wij kennen is echter die van 1535, in een door veel hispanismen ontsierd Italiaans. Het werk biedt een neoplatonische liefdesphilosophie, door de auteur philographia ge-naamd, in de vorm van drie samenspraken tussen Philo en zijn geliefde Sophia, die resp. de liefde en de wijsheid symboliseren. De eerste dialoog behandelt de natuur en het wezen van de liefde, de tweede haar universaliteit, de derde haar oorsprong. de laatste is de belangrijkste van de drie; hij behandelt een stof, die wij thans met de naam aesthetische metaphysica aanduiden. Leon Hebreo's philosophische leer der liefde is terecht de uitvoerigste uiteenzetting van een idealistische aestetica vóór Hegel genoemd.
De Dialoghi d'amore zijn vele malen herdrukt en ze zijn in het Frans, het Spaans (tot driemaal toe) en het Latijn vertaald. Ze hebben grote invloed uitgeoefend, vooral in Spanje, op dichters en mystici als Garcilaso, Camões, Malón de Chaide, Herrera, fray Luis de León, Cervantes, de Jezuïet Nieremberg, maar ook in Italië, op mannen als Bembo (Gli Asolani) en Castiglione
(Il Cortegiano) in Frankrijk, op de dichters van de Pléiade, en in Nederland op Spinoza.